<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="J33nB277"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B277 雲栖法彙（选录）(第12卷-第25卷)</title> <title xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）数位版, No. B277 雲栖法彙（选录）(第12卷-第25卷)</title> <author>明 袾宏著（原本多缺 依金陵本補印 幷補後增赞序等文 凡補印者 于该条目上作△以志之）</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>14卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">B277</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-03-28 15:11:06 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">雲栖法彙（选录）(第12卷-第25卷)</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【嘉兴】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB05222"> <charName>CBETA CHARACTER CB05222</charName> <mapping cb:dec="988262" type="PUA">U+F1466</mapping> <mapping type="unicode">U+29AB8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[骨*历]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2009-09-01T14:28:57"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="12"/> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0024a" n="0024a"/> <lb ed="J" n="0024a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">竹窗随笔</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">目录</cb:mulu><head>竹窗随笔目录</head> <lb ed="J" n="0024a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0024a0201">僧无为</item><item xml:id="itemJ33p0024a0204">人命呼吸间</item> <lb ed="J" n="0024a03"/><item xml:id="itemJ33p0024a0301">古今著述</item><item xml:id="itemJ33p0024a0305">儒释和会</item> <lb ed="J" n="0024a04"/><item xml:id="itemJ33p0024a0401">楞严<note place="inline">一二</note></item><item xml:id="itemJ33p0024a0405">礼忏功德</item> <lb ed="J" n="0024a05"/><item xml:id="itemJ33p0024a0501">螯蛎充口</item><item xml:id="itemJ33p0024a0505">东门黄犬</item> <lb ed="J" n="0024a06"/><item xml:id="itemJ33p0024a0601">为父母杀生</item><item xml:id="itemJ33p0024a0606">鹿祀求名</item> <lb ed="J" n="0024a07"/><item xml:id="itemJ33p0024a0701">心喩</item><item xml:id="itemJ33p0024a0703">换骨</item> <lb ed="J" n="0024a08"/><item xml:id="itemJ33p0024a0801">洪州不得珠体</item><item xml:id="itemJ33p0024a0807">坟墓</item> <lb ed="J" n="0024a09"/><item xml:id="itemJ33p0024a0901">菩萨度生</item><item xml:id="itemJ33p0024a0905">悟後</item> <lb ed="J" n="0024a10"/><item xml:id="itemJ33p0024a1001">孚遂二座主</item><item xml:id="itemJ33p0024a1006">实悟</item> <lb ed="J" n="0024a11"/><item xml:id="itemJ33p0024a1101">出家父母反拜</item><item xml:id="itemJ33p0024a1107">生愚死智</item> <lb ed="J" n="0024a12"/><item xml:id="itemJ33p0024a1201">莊子<note place="inline">一二三</note></item><item xml:id="itemJ33p0024a1206">养老书</item> <lb ed="J" n="0024a13"/><item xml:id="itemJ33p0024a1301">心得</item><item xml:id="itemJ33p0024a1303">祀神不用牲</item> <lb ed="J" n="0024a14"/><item xml:id="itemJ33p0024a1401">好乐</item><item xml:id="itemJ33p0024a1403">世智当悟</item> <lb ed="J" n="0024a15"/><item xml:id="itemJ33p0024a1501">时不可蹉</item><item xml:id="itemJ33p0024a1505">念<persName>佛</persName>鬼敬</item> <lb ed="J" n="0024a16"/><item xml:id="itemJ33p0024a1601">鬼神</item><item xml:id="itemJ33p0024a1603">东坡<note place="inline">一二</note></item> <lb ed="J" n="0024a17"/><item xml:id="itemJ33p0024a1701">憎爱</item><item xml:id="itemJ33p0024a1703">静之益<note place="inline">一二</note></item> <lb ed="J" n="0024a18"/><item xml:id="itemJ33p0024a1801">花严不如艮卦</item><item xml:id="itemJ33p0024a1807">韩淮阴</item> <lb ed="J" n="0024a19"/><item xml:id="itemJ33p0024a1901">诵经杂话</item><item xml:id="itemJ33p0024a1905">平心荐亡</item> <lb ed="J" n="0024a20"/><item xml:id="itemJ33p0024a2001">对境</item><item xml:id="itemJ33p0024a2003">去障</item> <lb ed="J" n="0024a21"/><item xml:id="itemJ33p0024a2101">以苦为乐</item><item xml:id="itemJ33p0024a2105">二客对弈</item> <lb ed="J" n="0024a22"/><item xml:id="itemJ33p0024a2201">思惟修</item><item xml:id="itemJ33p0024a2204">诤友</item> <lb ed="J" n="0024a23"/><item xml:id="itemJ33p0024a2301">鼓乐</item><item xml:id="itemJ33p0024a2303">道人重轻</item> <lb ed="J" n="0024a24"/><item xml:id="itemJ33p0024a2401"><persName>佛</persName>经不可不读</item><item xml:id="itemJ33p0024a2407">萧妃</item> <lb ed="J" n="0024a25"/><item xml:id="itemJ33p0024a2501">泰首座</item><item xml:id="itemJ33p0024a2504">睡著无梦时主人</item> <lb ed="J" n="0024a26"/><item xml:id="itemJ33p0024a2601">佈施</item><item xml:id="itemJ33p0024a2603">尙直尙理编</item> <lb ed="J" n="0024a27"/><item xml:id="itemJ33p0024a2701">戒杀</item><item xml:id="itemJ33p0024a2703">建立丛林</item> <lb ed="J" n="0024a28"/><item xml:id="itemJ33p0024a2801">僧俗信心</item><item xml:id="itemJ33p0024a2805">损己利人</item> <lb ed="J" n="0024a29"/><item xml:id="itemJ33p0024a2901">良知</item><item xml:id="itemJ33p0024a2903">心之精神是谓圣</item> <lb ed="J" n="0024a30"/><item xml:id="itemJ33p0024a3001">寂感</item><item xml:id="itemJ33p0024a3003">来生<note place="inline">一二</note></item> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0024b" n="0024b"/> <lb ed="J" n="0024b01"/><item xml:id="itemJ33p0024b0101">弃捨所长</item><item xml:id="itemJ33p0024b0105">二种鼠</item> <lb ed="J" n="0024b02"/><item xml:id="itemJ33p0024b0201">僧习</item><item xml:id="itemJ33p0024b0203">古今人不相及</item> <lb ed="J" n="0024b03"/><item xml:id="itemJ33p0024b0301">物不迁论驳</item><item xml:id="itemJ33p0024b0306">碧巖集</item> <lb ed="J" n="0024b04"/><item xml:id="itemJ33p0024b0401">兜率悦张无尽</item><item xml:id="itemJ33p0024b0407">宗门问答</item> <lb ed="J" n="0024b05"/><item xml:id="itemJ33p0024b0501">醉生梦死</item><item xml:id="itemJ33p0024b0505">真道人难</item> <lb ed="J" n="0024b06"/><item xml:id="itemJ33p0024b0601">空所空尽</item><item xml:id="itemJ33p0024b0605">教外别传</item> <lb ed="J" n="0024b07"/><item xml:id="itemJ33p0024b0701">发真归元</item><item xml:id="itemJ33p0024b0705">道话</item> <lb ed="J" n="0024b08"/><item xml:id="itemJ33p0024b0801">楚失弓</item><item xml:id="itemJ33p0024b0804">汤厄<note place="inline">一二三四</note></item> <lb ed="J" n="0024b09"/><item xml:id="itemJ33p0024b0901">经教</item><item xml:id="itemJ33p0024b0903">语录</item> <lb ed="J" n="0024b10"/><item xml:id="itemJ33p0024b1001">闻谤</item><item xml:id="itemJ33p0024b1003">愚之愚</item> <lb ed="J" n="0024b11"/><item xml:id="itemJ33p0024b1101">预了</item><item xml:id="itemJ33p0024b1103">廣览</item> <lb ed="J" n="0024b12"/><item xml:id="itemJ33p0024b1201">求人过</item><item xml:id="itemJ33p0024b1204">谋断</item> <lb ed="J" n="0024b13"/><item xml:id="itemJ33p0024b1301">禅<persName>佛</persName>相争</item><item xml:id="itemJ33p0024b1305">武夷图</item> <lb ed="J" n="0024b14"/><item xml:id="itemJ33p0024b1401">谈宗</item><item xml:id="itemJ33p0024b1403">念<persName>佛</persName></item> <lb ed="J" n="0024b15"/><item xml:id="itemJ33p0024b1501">僧<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1501" n="0024b1501"/><anchor xml:id="beg0024b1501" n="0024b1501"/>性<anchor xml:id="end0024b1501"/>空</item><item xml:id="itemJ33p0024b1504">行脚</item> <lb ed="J" n="0024b16"/><item xml:id="itemJ33p0024b1601">妙宗钞</item><item xml:id="itemJ33p0024b1604">出神<note place="inline">一二</note></item> <lb ed="J" n="0024b17"/><item xml:id="itemJ33p0024b1701">闻讣</item><item xml:id="itemJ33p0024b1703">斋素</item> <lb ed="J" n="0024b18"/><item xml:id="itemJ33p0024b1801">轮迴根本</item><item xml:id="itemJ33p0024b1805">病者众生之良药</item> <lb ed="J" n="0024b19"/><item xml:id="itemJ33p0024b1901">蛇成龙</item><item xml:id="itemJ33p0024b1904">名利</item> <lb ed="J" n="0024b20"/><item xml:id="itemJ33p0024b2001">临终正念</item><item xml:id="itemJ33p0024b2005">花香</item> <lb ed="J" n="0024b21"/><item xml:id="itemJ33p0024b2101">人虎传</item><item xml:id="itemJ33p0024b2104">六道互具</item> <lb ed="J" n="0024b22"/><item xml:id="itemJ33p0024b2201">智慧</item><item xml:id="itemJ33p0024b2203">外学</item> <lb ed="J" n="0024b23"/><item xml:id="itemJ33p0024b2301">灵裕法师</item><item xml:id="itemJ33p0024b2305">行脚住山</item> <lb ed="J" n="0024b24"/><item xml:id="itemJ33p0024b2401">楞严房融所作</item><item xml:id="itemJ33p0024b2407">果报<note place="inline">一二</note></item> <lb ed="J" n="0024b25"/><item xml:id="itemJ33p0024b2501">塞翁</item><item xml:id="itemJ33p0024b2503">神通</item> <lb ed="J" n="0024b26"/><item xml:id="itemJ33p0024b2601">大豪贵人</item><item xml:id="itemJ33p0024b2605">天台淸凉<note place="inline">一二</note></item> <lb ed="J" n="0024b27"/><item xml:id="itemJ33p0024b2701">栯堂山居诗</item><item xml:id="itemJ33p0024b2706">山色</item> <lb ed="J" n="0024b28"/><item xml:id="itemJ33p0024b2801">见生梦</item><item xml:id="itemJ33p0024b2804">礼忏僧</item> <lb ed="J" n="0024b29"/><item xml:id="itemJ33p0024b2901">南嶽止观</item><item xml:id="itemJ33p0024b2905">韩昌黎</item> <lb ed="J" n="0024b30"/><item xml:id="itemJ33p0024b3001">惺寂</item><item xml:id="itemJ33p0024b3003">道原</item> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0024c" n="0024c"/> <lb ed="J" n="0024c01"/><item xml:id="itemJ33p0024c0101">菩萨不现今时</item><item xml:id="itemJ33p0024c0107"><persName>如来</persName>不救杀业</item> <lb ed="J" n="0024c02"/><item xml:id="itemJ33p0024c0201">增减古人文字</item><item xml:id="itemJ33p0024c0207">毒蛇喩</item> <lb ed="J" n="0024c03"/><item xml:id="itemJ33p0024c0301">食肉<note place="inline">一二</note></item><item xml:id="itemJ33p0024c0305">曹溪不断思想</item> <lb ed="J" n="0024c04"/><item xml:id="itemJ33p0024c0401">四知</item><item xml:id="itemJ33p0024c0403">四大五行</item> <lb ed="J" n="0024c05"/><item xml:id="itemJ33p0024c0501">世界</item><item xml:id="itemJ33p0024c0503">年劫</item> <lb ed="J" n="0024c06"/><item xml:id="itemJ33p0024c0601">学道莫先智</item><item xml:id="itemJ33p0024c0606">道场放赦</item> <lb ed="J" n="0024c07"/><item xml:id="itemJ33p0024c0701">水陆仪文</item><item xml:id="itemJ33p0024c0705">见僧过</item> <lb ed="J" n="0024c08"/><item xml:id="itemJ33p0024c0801">心不在内</item><item xml:id="itemJ33p0024c0805">生死根本</item> <lb ed="J" n="0024c09"/><item xml:id="itemJ33p0024c0901">齐人</item><item xml:id="itemJ33p0024c0903">至诚感人</item> <lb ed="J" n="0024c10"/><item xml:id="itemJ33p0024c1001">亲善知识</item><item xml:id="itemJ33p0024c1005">念<persName>佛</persName>不专一</item> <lb ed="J" n="0024c11"/><item xml:id="itemJ33p0024c1101">伎乐</item><item xml:id="itemJ33p0024c1103">身者父母遗体</item> <lb ed="J" n="0024c12"/><item xml:id="itemJ33p0024c1201">出谷喩<note place="inline">一二</note></item><item xml:id="itemJ33p0024c1206">丸餠诳儿</item> <lb ed="J" n="0024c13"/><item xml:id="itemJ33p0024c1301">忧乐</item><item xml:id="itemJ33p0024c1303">根源枝葉</item> <lb ed="J" n="0024c14"/><item xml:id="itemJ33p0024c1401">想见昆仑</item><item xml:id="itemJ33p0024c1405">禅馀空谛辩伪</item> <lb ed="J" n="0024c15"/><item xml:id="itemJ33p0024c1501">种种法门</item></list></cb:div> <lb ed="J" n="0024c16"/> <lb ed="J" n="0024c17"/> <lb ed="J" n="0024c18"/> <lb ed="J" n="0024c19"/> <lb ed="J" n="0024c20"/> <lb ed="J" n="0024c21"/><cb:juan fun="open" n="12"><cb:mulu type="卷" n="12">第十二（竹窗随笔一卷）</cb:mulu><cb:jhead>竹窗随笔</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="J" n="0024c22"/><byline cb:type="author">明<name role="" type="person">雲栖寺</name>沙门<anchor xml:id="nkr_note_add_0024c2201" n="0024c2201"/><anchor xml:id="beg0024c2201" n="0024c2201"/>袾<anchor xml:id="end0024c2201"/>宏著</byline> <lb ed="J" n="0024c23"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">僧无为</cb:mulu><head>僧无为</head> <lb ed="J" n="0024c24"/><p xml:id="pJ33p0024c2401">吴江流庆庵无为能公。齿先予。德先予。出家先予。予 <lb ed="J" n="0024c25"/>早岁遊苏湖间。与同堂坐禅。及予住雲栖公来受戒。 <lb ed="J" n="0024c26"/>求列名弟子。予谢不允。则固请曰。昔普慧普贤二大 <lb ed="J" n="0024c27"/>菩萨尙求入匡庐莲社。我何人斯。自绝佳会。不得已。 <lb ed="J" n="0024c28"/>如董萝石谒新建故事。许之。以贤下愚。有古人风。笔 <lb ed="J" n="0024c29"/>之以劝後进。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0024c30"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">人命呼吸间</cb:mulu><head>人命呼吸间</head> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0025a" n="0025a"/> <lb ed="J" n="0025a01"/><p xml:id="pJ33p0025a0101">一僧瘵疾经年。久惫枕席。众知必死。而彼无死想。语 <lb ed="J" n="0025a02"/>之死。辄不怿。予使人直告。令速治後事。一心正念。彼 <lb ed="J" n="0025a03"/>谓男病忌生日前。过期当徐议之耳。本月十七日乃 <lb ed="J" n="0025a04"/>其始生。先一日奄忽吁。人命在呼吸间。<persName>佛</persName>为无病人 <lb ed="J" n="0025a05"/>言之也。况垂死而不悟。悲夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">古今著述</cb:mulu><head>古今著述</head> <lb ed="J" n="0025a07"/><p xml:id="pJ33p0025a0701">予在家时。于友人钱启东家。一道者因予语及出家。 <lb ed="J" n="0025a08"/>渠云不在出家。祇贵得明师耳。予时未以为然。又一 <lb ed="J" n="0025a09"/>道者云。玄门文字。须看上古圣贤所作。近代者多出 <lb ed="J" n="0025a10"/>臆见。不足信。予时亦未以为然。今思二言皆有深意。 <lb ed="J" n="0025a11"/>虽未必尽然。而未必不然也。以例吾宗。亦复如是。因 <lb ed="J" n="0025a12"/>识之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">儒释和会</cb:mulu><head>儒释和会</head> <lb ed="J" n="0025a14"/><p xml:id="pJ33p0025a1401">有聪明人。以禅宗与儒典和会。此不唯慧解圆融。亦 <lb ed="J" n="0025a15"/>引进诸浅识者不复以儒谤释。其意固甚美矣。虽然。 <lb ed="J" n="0025a16"/>據粗言细语皆第一義。则诚然诚然。若按文析理。穷 <lb ed="J" n="0025a17"/>深极微。则翻成戏论。已入门者又不可不知也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">楞严(一)</cb:mulu><head>楞严<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0025a19"/><p xml:id="pJ33p0025a1901">天如集楞严会解。或曰此天如之楞严。非释迦之楞 <lb ed="J" n="0025a20"/>严也。予谓此语虽是。而新学执此。遂欲尽废古人註 <lb ed="J" n="0025a21"/>疏。则非也。即尽废註疏。单存白文。独不曰。此释迦之 <lb ed="J" n="0025a22"/>楞严非自己之楞严乎。则经可废也。何况註疏。又不 <lb ed="J" n="0025a23"/>曰。自己之楞严遍一切处乎。则诸子百家。乃至樵歌 <lb ed="J" n="0025a24"/>牧唱。皆不可废也。何况註疏。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025a25"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">楞严(二)</cb:mulu><head>楞严<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0025a26"/><p xml:id="pJ33p0025a2601">不独楞严。近时于诸经大都不用註疏。夫不泥先入 <lb ed="J" n="0025a27"/>之言。而直究本文之旨。诚为有见。然因是成风。乃至 <lb ed="J" n="0025a28"/>逞其胸臆冀勝古以为高。而曲解僻说者有矣。新学 <lb ed="J" n="0025a29"/>无知。反为所误。且古人勝今人处极多。其不及者什 <lb ed="J" n="0025a30"/>一。今人不如古人处极多。其勝者百一。则孰若姑存 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0025b" n="0025b"/> <lb ed="J" n="0025b01"/>之。喩如学艺者。必先遵师教以为绳矩。他时後日神 <lb ed="J" n="0025b02"/>機妙手超过其师。谁得而限之也。而何必汲汲于求 <lb ed="J" n="0025b03"/>勝也而况乎终不出于古人之笵围也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">礼忏功德</cb:mulu><head>礼忏功德</head> <lb ed="J" n="0025b05"/><p xml:id="pJ33p0025b0501">姑苏曹鲁川居士为予言。有女在夫家。夏坐室中。一 <lb ed="J" n="0025b06"/>蛇从墙上逐鸽。堕庭心。家人见而毙之。数日後。蛇附 <lb ed="J" n="0025b07"/>女作语。鲁川往视。则云。我昔为荆州守。高欢反。追我 <lb ed="J" n="0025b08"/>至江浒。遂死江中。我父母妻子不知安否。鲁川惊曰。 <lb ed="J" n="0025b09"/>欢六朝时人。今历隋唐宋元而至大明矣。鬼方悟死 <lb ed="J" n="0025b10"/>久。幷知为蛇。曰。既作蛇。死亦无恨。但为我礼梁皇忏 <lb ed="J" n="0025b11"/>一部。吾行矣。乃延泗洲寺僧定空礼忏。忏毕索斋。为 <lb ed="J" n="0025b12"/>施斛食一壇。明日女安稳如故。忏之时義大矣哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">螯蛎充口</cb:mulu><head>螯蛎充口</head> <lb ed="J" n="0025b14"/><p xml:id="pJ33p0025b1401">晋何胤。谓鳝蟹就死。犹有知而可愍。至于车螯蚶蛎。 <lb ed="J" n="0025b15"/>眉目内缺。唇吻外缄不荣不瘁。草木弗若。无声无臭。 <lb ed="J" n="0025b16"/>瓦砾何异。固宜长充庖厨。永为口食。噫。是何言欤。此 <lb ed="J" n="0025b17"/>等虽无眉目唇吻。荣瘁声臭。寧无形质运动乎。有形 <lb ed="J" n="0025b18"/>质而能运动者。皆有知也。汝不知其有知耳。况眉目 <lb ed="J" n="0025b19"/>等实无不具。特至微细。非凡目所见。而欲永为口食。 <lb ed="J" n="0025b20"/>胤之罪上通于天矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025b21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">东门黄犬</cb:mulu><head>东门黄犬</head> <lb ed="J" n="0025b22"/><p xml:id="pJ33p0025b2201">李斯临刑顾其子曰。吾欲与汝复牵黄犬臂苍鹰出 <lb ed="J" n="0025b23"/>上蔡东门逐狡兔。其可得乎。遂父子相哭而夷三族。 <lb ed="J" n="0025b24"/>斯盖悔今之富贵而死。不若昔之贫贱而生也。寧思 <lb ed="J" n="0025b25"/>兔逢鹰犬。不犹己之罹斧钺乎。兔灭群。汝夷族。适相 <lb ed="J" n="0025b26"/>当耳。不知其罪而反羡之。至死不悟者。李斯之父子 <lb ed="J" n="0025b27"/>欤。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025b28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">为父母杀生</cb:mulu><head>为父母杀生</head> <lb ed="J" n="0025b29"/><p xml:id="pJ33p0025b2901">钱塘金某者。斋戒虔笃。以疾卒。附一童子云。善业日 <lb ed="J" n="0025b30"/>浅。未得往生净土。今在阴界。然亦甚乐。去住自由。一 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0025c" n="0025c"/> <lb ed="J" n="0025c01"/>日诃其妻子云。何故为吾坟墓事杀鸡为黍。今有吏 <lb ed="J" n="0025c02"/>随我。稍不似前之自由矣。子妇怀妊。因问之。则曰。当 <lb ed="J" n="0025c03"/>生男无恙。过此复当生男。则母子双逝。予谨记之。以 <lb ed="J" n="0025c04"/>候应否。俄而生男。复妊。复生男。男随毙。母亦随毙。乃 <lb ed="J" n="0025c05"/>知一一语皆不谬。然则为父母杀生。孝子岂为之乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025c06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">鹿祀求名</cb:mulu><head>鹿祀求名</head> <lb ed="J" n="0025c07"/><p xml:id="pJ33p0025c0701">士人有学成而久滞黉挍者。祷于文昌。设遂鄕科。当 <lb ed="J" n="0025c08"/>杀鹿以祀。俄而中式。既酬愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c0801" n="0025c0801"/><anchor xml:id="beg0025c0801" n="0025c0801"/>已<anchor xml:id="end0025c0801"/>。上春官。复许双鹿。未 <lb ed="J" n="0025c09"/>及第而𣨛。噫。杀彼鹿。求己禄。于汝安乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025c10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心喩</cb:mulu><head>心喩</head> <lb ed="J" n="0025c11"/><p xml:id="pJ33p0025c1101">心无可为喩。凡喩心者。不得已而权为彷彿。非真也 <lb ed="J" n="0025c12"/>试擧一二。如喩心以镜。盖谓镜能照物。而物未来时。 <lb ed="J" n="0025c13"/>镜无将迎。物方对时。镜无憎爱。物既去时。镜无留滞。 <lb ed="J" n="0025c14"/>圣人之心。常寂常照。三际空寂。故喩如镜。然取略似 <lb ed="J" n="0025c15"/>而已。究极而论。镜实无知。心果若是之无知乎。则冥 <lb ed="J" n="0025c16"/>然不灵。何以云妙明真体。或喩宝珠。或喩虚空。种种 <lb ed="J" n="0025c17"/>之喩亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025c18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">换骨</cb:mulu><head>换骨</head> <lb ed="J" n="0025c19"/><p xml:id="pJ33p0025c1901">陈後山云学诗如学仙。时至骨自换。予亦云。学禅如 <lb ed="J" n="0025c20"/>学仙。时至骨自换。故学者不患禅之不成。但患时之 <lb ed="J" n="0025c21"/>不至。不患时之不至。但患学之不勤。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0025c22"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">洪州不得珠体</cb:mulu><head>洪州不得珠体</head> <lb ed="J" n="0025c23"/><p xml:id="pJ33p0025c2301">洪州者。马大师也。圭峰叙<persName>如来</persName>传法。迦葉而至曹溪。 <lb ed="J" n="0025c24"/>曹溪之道。唯荷泽为正传。诸宗皆属旁出。如摩尼珠。 <lb ed="J" n="0025c25"/>唯荷泽独得珠体。其说析理极精。而品人不当。夫马 <lb ed="J" n="0025c26"/>祖亲承南嶽。南嶽亲承曹溪。自後百丈。黄蘗。临济。南 <lb ed="J" n="0025c27"/>泉。赵州。不可勝数诸大尊宿。皆从<name role="" type="person">马祖</name>而出。而独推 <lb ed="J" n="0025c28"/>荷泽。何以服天下。圭峰以荷泽表出知之一字为心。 <lb ed="J" n="0025c29"/>而诸宗于作用处指示。遂谓是徒得珠中之影。然古 <lb ed="J" n="0025c30"/>人为人解黏去缚。随时逐機。原无定法。其言知者。正 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0026a" n="0026a"/> <lb ed="J" n="0026a01"/>说也。其言作用处者。巧说也。巧者何。欲人因影而知 <lb ed="J" n="0026a02"/>现影者谁也。如执知之一字。则<persName>世尊</persName>拈花。曾无知字。 <lb ed="J" n="0026a03"/>将<persName>世尊</persName>不及荷泽耶。况诸宗直出知字处亦不少。岂 <lb ed="J" n="0026a04"/>专说作用耶。圭峰平日见地极高。予所深服。独此不 <lb ed="J" n="0026a05"/>满人意。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">坟墓</cb:mulu><head>坟墓</head> <lb ed="J" n="0026a07"/><p xml:id="pJ33p0026a0701">予既老病。众为择地作塔。数易之。予歎曰。世人极意 <lb ed="J" n="0026a08"/>营图风水。冀子孙长永富贵耳。尔辈望荫出紫衣国 <lb ed="J" n="0026a09"/>师耶。古人有言弃诸林莽以饲禽兽。幸不置我于鸦 <lb ed="J" n="0026a10"/>肠狐腹足矣。馀非道人所知也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">菩萨度生</cb:mulu><head>菩萨度生</head> <lb ed="J" n="0026a12"/><p xml:id="pJ33p0026a1201">经言菩萨未能自度。先能度人。愚夫遂谓菩萨但度 <lb ed="J" n="0026a13"/>众生。不复度己。不知己亦众生数也。焉有度尽众生。 <lb ed="J" n="0026a14"/>而独遗自己一众生乎。何得借口菩萨。逐外忘内。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">悟後</cb:mulu><head>悟後</head> <lb ed="J" n="0026a16"/><p xml:id="pJ33p0026a1601">沩山和尙云。如今初心。虽从缘得一念顿悟自理。犹 <lb ed="J" n="0026a17"/>有无始旷劫习气未能顿净。须教渠净除现业流识。 <lb ed="J" n="0026a18"/>即是修也。不道别有法教渠修行趋向。沩山此语。非 <lb ed="J" n="0026a19"/>彻法源底者不能道。今稍有省觉。便谓一生参学事 <lb ed="J" n="0026a20"/>毕者独何欤。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026a21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">孚遂二座主</cb:mulu><head>孚遂二座主</head> <lb ed="J" n="0026a22"/><p xml:id="pJ33p0026a2201">太原孚上座。于扬州孝先寺讲涅槃经。廣谈法身妙 <lb ed="J" n="0026a23"/>理。有禅者失笑。孚讲罢请禅者茶。白云。某甲狭劣。依 <lb ed="J" n="0026a24"/>文解義。适蒙见笑。且望教诲。禅者云。不道座主所说 <lb ed="J" n="0026a25"/>不是。然只说得法身量边事。实未识法身在。孚曰。既 <lb ed="J" n="0026a26"/>如是。当为我说。曰。座主还信否。曰。焉敢不信。曰。请座 <lb ed="J" n="0026a27"/>主辍讲旬日。端然静坐。收心摄念。善恶诸缘。一时放 <lb ed="J" n="0026a28"/>却。孚一依所教。从初夜至五更。闻角声。忽大悟。又良 <lb ed="J" n="0026a29"/>遂座主参麻谷。谷荷锄入园。不顾。便归方丈闭却门。 <lb ed="J" n="0026a30"/>次日复求见。又闭却门。遂乃敲门。谷问是谁。遂方称 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0026b" n="0026b"/> <lb ed="J" n="0026b01"/>名。忽大悟。此二尊宿。祇缘是虚心下贤。不存我慢故。 <lb ed="J" n="0026b02"/>今人自高。焉得有此。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">实悟</cb:mulu><head>实悟</head> <lb ed="J" n="0026b04"/><p xml:id="pJ33p0026b0401">妙喜云。若是漧屎橛如是说得落时。如锯解秤锤麻 <lb ed="J" n="0026b05"/>三斤。狗子<persName>佛</persName>性等。皆可如是说得。既不可如是说须 <lb ed="J" n="0026b06"/>是悟始得。你若实得悟。师家故言不是。亦招因果不 <lb ed="J" n="0026b07"/>小。学者当切记妙喜此语。息却口头三昧而求实悟。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出家父母反拜</cb:mulu><head>出家父母反拜</head> <lb ed="J" n="0026b09"/><p xml:id="pJ33p0026b0901">予作正讹集。谓反者还也。在家父母。不受出家子拜。 <lb ed="J" n="0026b10"/>而还其礼。非反拜其子也。一僧忿然曰。法花经言。大 <lb ed="J" n="0026b11"/>通智勝<persName>如来</persName>既成<persName>佛</persName>已。其父轮王向之顶礼。是反拜 <lb ed="J" n="0026b12"/>其子。<persName>佛</persName>有明训。因刻之经末。予合掌云。汝号甚么如 <lb ed="J" n="0026b13"/>来。僧谢不敢。又问汝既未是<persName>如来</persName>。垂成正觉否。僧又 <lb ed="J" n="0026b14"/>谢不敢。予谓曰。既不敢。且待汝垂成正觉。更端坐十 <lb ed="J" n="0026b15"/>劫。实受大通<persName>如来</persName>位。纳父母拜未晚。汝今是僧。未是 <lb ed="J" n="0026b16"/><persName>佛</persName>也。<persName>佛</persName>为僧立法。不为<persName>佛</persName>立法也。且世人谤<persName>佛</persName>无父 <lb ed="J" n="0026b17"/>无君。吾为此惧。正其讹谬。息世讥嫌。冀正法久住。汝 <lb ed="J" n="0026b18"/>何为不畏口业。甘心乎狮子虫也。悲夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026b19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">生愚死智</cb:mulu><head>生愚死智</head> <lb ed="J" n="0026b20"/><p xml:id="pJ33p0026b2001">洛阳伽蓝记云。史书皆非实录。今人生愚死智。惑亦 <lb ed="J" n="0026b21"/>甚矣。盖言史多溢美。不足信也。但皆非二字立言太 <lb ed="J" n="0026b22"/>过。古号史为直笔。则焉得非实。夫子言文勝质则史。 <lb ed="J" n="0026b23"/>则容有非实。当改皆非作未必耳。夫古人愼重许可。 <lb ed="J" n="0026b24"/>一语品题。芳播千古。而今乃视为故事。等为人情。虚 <lb ed="J" n="0026b25"/>谀浪褒。取笑识者。可歎也。故洛阳记有激而发此论。 <lb ed="J" n="0026b26"/>切中末世之弊。不如是道破。传灯录前代真善知识。 <lb ed="J" n="0026b27"/>与今安排名姓插入祖图者何辨。尔後为吾弟子。毋 <lb ed="J" n="0026b28"/>妄干名公大人。装点吾之未到也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026b29"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">莊子(一)</cb:mulu><head>莊子<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0026b30"/><p xml:id="pJ33p0026b3001">有俗士。聚诸年少沙弥讲莊子。大言曰。南华義勝首 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0026c" n="0026c"/> <lb ed="J" n="0026c01"/>楞严。一时缁流及居士辈无斥其非者。夫南华于世 <lb ed="J" n="0026c02"/>书诚为高妙。而谓勝楞严。何可笑之甚也。士固村学 <lb ed="J" n="0026c03"/>究。其品猥细不足较。其言亦无旨趣。不足辨。独恐误 <lb ed="J" n="0026c04"/>诸沙弥耳。然诸沙弥稍明敏者。久当自知。如言鍮勝 <lb ed="J" n="0026c05"/>黄金以诳小儿。小儿既长。必唾其面矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026c06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">莊子(二)</cb:mulu><head>莊子<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0026c07"/><p xml:id="pJ33p0026c0701">或曰。莊子義则劣矣。其文玄旷疏逸。可喜可愕。<persName>佛</persName>经 <lb ed="J" n="0026c08"/>所未有也。诸为古文词及擧子业者咸靡然宗之。则 <lb ed="J" n="0026c09"/>何如。曰。<persName>佛</persName>经者。所谓至辞无文者也。而与世人较文 <lb ed="J" n="0026c10"/>是阳春与百卉争颜色也。置勿论。子欲论文。不有六 <lb ed="J" n="0026c11"/>经四子在乎。而大成于孔子。吾试喩之。孔子之文。正 <lb ed="J" n="0026c12"/>大而光明。日月也。彼南华。佳者如繁星掣电。劣者如 <lb ed="J" n="0026c13"/>野烧也。孔子之文。渟蓄而汪洋。河海也。彼南华。佳者 <lb ed="J" n="0026c14"/>如瀑泉惊涛。劣者如乱流也。孔子之文。融粹而温润。 <lb ed="J" n="0026c15"/>良玉也。彼南华。佳者如水晶琉璃。劣者如珉珂碔砆 <lb ed="J" n="0026c16"/>也。孔子之文。切近而精实。五穀也。彼南华。佳者如安 <lb ed="J" n="0026c17"/>南之荔。大宛之葡萄。劣者如未熟之梨与柿也。此其 <lb ed="J" n="0026c18"/>大较也。业文者宜何师也。而况乎为僧者之不以文 <lb ed="J" n="0026c19"/>为业也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026c20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">莊子(三)</cb:mulu><head>莊子<note place="inline">三</note></head> <lb ed="J" n="0026c21"/><p xml:id="pJ33p0026c2101">曰。古尊宿疏经造论。有引莊子语者何也。曰。震旦之 <lb ed="J" n="0026c22"/>书。周孔老莊为最矣。<persName>佛</persName>经来自五天。欲借此间语而 <lb ed="J" n="0026c23"/>发明。不是之引。而将谁引。然多用其言。不尽用其義。 <lb ed="J" n="0026c24"/>彷彿而已矣。盖稍似而非真是也。南人之北。北人不 <lb ed="J" n="0026c25"/>知舟。指其车而晓之曰。吾舟之载物而致远。犹此方 <lb ed="J" n="0026c26"/>之车也。借车明舟。而非以车为舟也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0026c27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">养老书</cb:mulu><head>养老书</head> <lb ed="J" n="0026c28"/><p xml:id="pJ33p0026c2801">有集养老书。日用服食。多炮炙生物。至于曰雀。曰雁。 <lb ed="J" n="0026c29"/>曰雉。曰鸳鸯。曰鹿。曰兔。曰驼。曰熊。曰貒。多豪贵少年 <lb ed="J" n="0026c30"/>所未及染指者。先德有言。饶君善将息。难与死魔争。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0027a" n="0027a"/> <lb ed="J" n="0027a01"/>胡为老不息心。反勤杀害。误天下老人幷其子弟俱 <lb ed="J" n="0027a02"/>陷地狱者是书也。孔子曰。老者安之。定不教渠杀生 <lb ed="J" n="0027a03"/>为安。孟子曰。七十食肉。亦定不教渠遍食众生肉也。 <lb ed="J" n="0027a04"/>作俑者其思之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心得</cb:mulu><head>心得</head> <lb ed="J" n="0027a06"/><p xml:id="pJ33p0027a0601">以耳听受而得者。不如以目看读而得者之廣也。以 <lb ed="J" n="0027a07"/>目看读而得者。不如以心悟明而得者之极其廣也。 <lb ed="J" n="0027a08"/>以心为君。以目为臣以耳为佐使。可也。用目当心。斯 <lb ed="J" n="0027a09"/>下矣。用耳当目。又下之下矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">祀神不用牲</cb:mulu><head>祀神不用牲</head> <lb ed="J" n="0027a11"/><p xml:id="pJ33p0027a1101">杭俗岁暮祀神。大则刲羊蒸豚。次则用猪首鸡鱼之 <lb ed="J" n="0027a12"/>属。予未出家时。持不杀戒。乃易以蔬果。家人虽三尺 <lb ed="J" n="0027a13"/>童子无不愕然。以为必不可。予燃香秉烛。高声白神 <lb ed="J" n="0027a14"/>云。某甲奉戒不杀。杀生以祭。不唯某甲之过。亦非神 <lb ed="J" n="0027a15"/>之福。然此意某一人独断。其馀皆欲用牲。倘神不悦。 <lb ed="J" n="0027a16"/>凡有殃咎。宜加予身。若滥无辜。非所谓聪明正直者。 <lb ed="J" n="0027a17"/>家人犹为予危之。终岁合宅无恙。遂为例。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">好乐</cb:mulu><head>好乐</head> <lb ed="J" n="0027a19"/><p xml:id="pJ33p0027a1901">人处世各有所好。亦各随所好以度日而终老。但淸 <lb ed="J" n="0027a20"/>浊不同耳。至浊者好财其次好色。其次好饮。稍淸则 <lb ed="J" n="0027a21"/>或好古玩。或好琴棋。或好山水。或好吟咏。又进之则 <lb ed="J" n="0027a22"/>好读书。开卷有益。诸好之中。读书为勝矣。然此犹世 <lb ed="J" n="0027a23"/>间法。又进之。则好读内典。又进之。则好净其心。好至 <lb ed="J" n="0027a24"/>于净其心。而世出世间之好最勝矣。渐入佳境。如食 <lb ed="J" n="0027a25"/>蔗喩。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027a26"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">世智当悟</cb:mulu><head>世智当悟</head> <lb ed="J" n="0027a27"/><p xml:id="pJ33p0027a2701">智有二。有世间智。有出世间智。世智又二。一者博学 <lb ed="J" n="0027a28"/>宏辞。长技远略。但以多知多解而勝乎人者是也。二 <lb ed="J" n="0027a29"/>者明善恶别邪正。行其所当行而止其所当止者是 <lb ed="J" n="0027a30"/>也。仅得其初。是谓狂智。当堕三涂。兼得其後。是谓正 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0027b" n="0027b"/> <lb ed="J" n="0027b01"/>智。报在人天。何以故。德勝才谓之君子。才勝德谓之 <lb ed="J" n="0027b02"/>小人也。出世间智亦二。一者善能分别<persName>如来</persName>正法四 <lb ed="J" n="0027b03"/>谛六度等。依而奉行者是也。二者破无明惑。如实了 <lb ed="J" n="0027b04"/>了。见自本心者是也。仅得其初。是出世间智也。名为 <lb ed="J" n="0027b05"/>渐入。兼得其後。是出世间上上智也。乃名顿超。何以 <lb ed="J" n="0027b06"/>故。但得本不愁末。得末者未必得本也。今有乍得世 <lb ed="J" n="0027b07"/>智初分。便谓大彻大悟者。何谬昧之甚。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">时不可蹉</cb:mulu><head>时不可蹉</head> <lb ed="J" n="0027b09"/><p xml:id="pJ33p0027b0901">凡人初出家。心必猛利。当趁此时一气做工夫。使有 <lb ed="J" n="0027b10"/>成立。若悠悠扬扬。蹉过此时。日後或住院。或受徒。或 <lb ed="J" n="0027b11"/>信施繁廣。多为所累。沦没初志修行人不可不知。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">念<persName>佛</persName>鬼敬</cb:mulu><head>念<persName>佛</persName>鬼敬</head> <lb ed="J" n="0027b13"/><p xml:id="pJ33p0027b1301">海昌村民某。有老媪死。附家人言平生事。及阴府报 <lb ed="J" n="0027b14"/>应甚悉。家人环而听之。某在众中忽摄心念<persName>佛</persName>。媪谓 <lb ed="J" n="0027b15"/>曰。汝常如此。何患不成<persName>佛</persName>道。问何故。曰。汝心念阿弥 <lb ed="J" n="0027b16"/>陀<persName>佛</persName>故问何以知之。曰。见汝身有光明故。村民不识 <lb ed="J" n="0027b17"/>一字。瞥尔顾念。尙使鬼敬。况久修者乎。是故念<persName>佛</persName>功 <lb ed="J" n="0027b18"/>德不可思议。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027b19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">鬼神</cb:mulu><head>鬼神</head> <lb ed="J" n="0027b20"/><p xml:id="pJ33p0027b2001">或问有鬼神欤。无鬼神欤。曰。有。鬼神可信奉欤。不可 <lb ed="J" n="0027b21"/>信奉欤。曰。亦可亦不可。何谓也。曰。夫子不云乎。敬鬼 <lb ed="J" n="0027b22"/>神而远之。盖一言尽其曲折矣。敬之云者。有也。远之 <lb ed="J" n="0027b23"/>云者。信奉而不信奉也。祀之以时。交之以礼。如是而 <lb ed="J" n="0027b24"/>已耳。过信而谄奉焉。冀其报吉凶。降福祐获灵通。则 <lb ed="J" n="0027b25"/>骎骎然入于邪矣。噫。有可敬而不可远者诸<persName>佛</persName>诸菩 <lb ed="J" n="0027b26"/>萨是也。胡弗思也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027b27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">东坡(一)</cb:mulu><head>东坡<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0027b28"/><p xml:id="pJ33p0027b2801"><name role="" type="person">洪觉笵</name>谓东坡文章德行炳焕千古。又深入<persName>佛</persName>法。而 <lb ed="J" n="0027b29"/>不能忘情于长生之術。非唯无功。反坐此病卒。予谓 <lb ed="J" n="0027b30"/>东坡尙尔。况其馀乎。今有口谈无生。而心慕长生者。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0027c" n="0027c"/> <lb ed="J" n="0027c01"/>有始学无生。俄而改业长生者。盖知之不真。见之不 <lb ed="J" n="0027c02"/>定耳。故道人不可刹那失正知见。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027c03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">东坡(二)</cb:mulu><head>东坡<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0027c04"/><p xml:id="pJ33p0027c0401">元禅师与东坡书云。时人忌子瞻作宰相耳。三十年 <lb ed="J" n="0027c05"/>功名富贵过眼成空。何不猛与一刀割断。又云子瞻 <lb ed="J" n="0027c06"/>胸中有万卷书。笔下无一点尘。为何于自己性命便 <lb ed="J" n="0027c07"/>不知下落。以东坡之颖敏。而又有如是善友策发。何 <lb ed="J" n="0027c08"/>虑不日进。今之缙绅与衲子交者。宜讲此谊。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027c09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">憎爱</cb:mulu><head>憎爱</head> <lb ed="J" n="0027c10"/><p xml:id="pJ33p0027c1001">语云。爱其人及其屋上之乌。言爱之极其至也。忽缘 <lb ed="J" n="0027c11"/>变而情迁。转爱为憎。憎而又憎。向之爱安在哉。转憎 <lb ed="J" n="0027c12"/>为爱。亦复如是。是故爱不必喜。憎不必怒。梦事空花。 <lb ed="J" n="0027c13"/>本非实故。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027c14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">静之益(一)</cb:mulu><head>静之益<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0027c15"/><p xml:id="pJ33p0027c1501">日间有事。或处分不定。睡去四五更起坐。是非可否 <lb ed="J" n="0027c16"/>忽自了然。日间错处于此悉现。乃知尔来不得明见 <lb ed="J" n="0027c17"/>心性。皆由忙乱覆却本体耳。古人云。静见真如性。又 <lb ed="J" n="0027c18"/>云性水澄淸。心珠自现。岂虚语哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027c19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">静之益(二)</cb:mulu><head>静之益<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0027c20"/><p xml:id="pJ33p0027c2001">世间酽醯醇醴。藏之弥久而弥美者。皆由封锢牢密。 <lb ed="J" n="0027c21"/>不泄气故。古人云。二十年不开口说话。向後<persName>佛</persName>也奈 <lb ed="J" n="0027c22"/>何你不得。旨哉言乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0027c23"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">花严不如艮卦</cb:mulu><head>花严不如艮卦</head> <lb ed="J" n="0027c24"/><p xml:id="pJ33p0027c2401">宋儒有言。读一部花严经。不如看一艮卦。此说高明 <lb ed="J" n="0027c25"/>者自知其谬。庸劣者遂信不疑。开邪见门。塞圆乘路。 <lb ed="J" n="0027c26"/>言不可不愼也。假令说读一部易经。不如看一艮卦。 <lb ed="J" n="0027c27"/>然且不可。况<persName>佛</persName>法耶。况<persName>佛</persName>法之花严耶。花严具无量 <lb ed="J" n="0027c28"/>门。诸大乘经。犹是花严无量门中之一门耳。花严。天 <lb ed="J" n="0027c29"/>王也。诸大乘经。侯封也。诸小乘经。侯封之附庸也。馀 <lb ed="J" n="0027c30"/>可知矣。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0028a" n="0028a"/> <lb ed="J" n="0028a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">韩淮阴</cb:mulu><head>韩淮阴</head> <lb ed="J" n="0028a02"/><p xml:id="pJ33p0028a0201">淮阴佐汉灭楚。既王矣。召漂母与之千金。召辱己少 <lb ed="J" n="0028a03"/>年亦与之千金。夫报恩者人情之常也。不报怨而反 <lb ed="J" n="0028a04"/>酬以恩。可谓有大人之量。君子长者之风矣。而𣨛不 <lb ed="J" n="0028a05"/>获以寿考终。千古而下。犹可扼腕。虽然。其故有二。一 <lb ed="J" n="0028a06"/>者仁有馀而智不足。二者多杀人不免于自杀。理固 <lb ed="J" n="0028a07"/>应然。无足怪者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">诵经杂话</cb:mulu><head>诵经杂话</head> <lb ed="J" n="0028a09"/><p xml:id="pJ33p0028a0901">总戎戚公。素持金刚经。其守越之三江也。有亡卒致 <lb ed="J" n="0028a10"/>梦云。明当遣妻诣公。乞为诵经一卷。以资冥道翌日。 <lb ed="J" n="0028a11"/>果有妇人悲泣求见。诘之。如梦中语。公诺之。晨起诵 <lb ed="J" n="0028a12"/>经。夜梦卒云。荷公大恩。然仅得半卷。以于中杂不用 <lb ed="J" n="0028a13"/>二字。公思其故。乃内人使侍婢送茶餠。公遥见挥手 <lb ed="J" n="0028a14"/>却之。口虽不言。心谓不用。次早。闭户诵经。是夜梦卒 <lb ed="J" n="0028a15"/>谢云。已获超拔。此予亲闻于三江僧东林。东林诚笃 <lb ed="J" n="0028a16"/>有道行。不妄语者。噫。诵经僧可不愼欤。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">平心荐亡</cb:mulu><head>平心荐亡</head> <lb ed="J" n="0028a18"/><p xml:id="pJ33p0028a1801">杭郡多士坊有东平庙。郡之窘人死。致梦其妻云。谅 <lb ed="J" n="0028a19"/>汝无力修荐。纵多方修荐。不若东平庙庙主某公施 <lb ed="J" n="0028a20"/>一饭斛足矣。妻诣庙主求请。主云。我至期有七员主 <lb ed="J" n="0028a21"/>行醮事。奈何。然我寧辞彼就汝。遂为施食。妻梦夫云 <lb ed="J" n="0028a22"/>已超脱矣。此公平日卧榻上供王灵官像。像前置一 <lb ed="J" n="0028a23"/>甁。凡得经嚫目不视。即贮甁中。随取随用。不欲较计 <lb ed="J" n="0028a24"/>厚薄也。一念平等。亡魂赖以津济。噫。心平即有如是 <lb ed="J" n="0028a25"/>威德。况心空者乎。释子当自勉矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028a26"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">对境</cb:mulu><head>对境</head> <lb ed="J" n="0028a27"/><p xml:id="pJ33p0028a2701">人对世间财色名利境界。以喩明之。有火聚于此。五 <lb ed="J" n="0028a28"/>物在傍。一如漧草。纔触即燃者也。其二如木。嘘之则 <lb ed="J" n="0028a29"/>燃者也。其三如铁。不可得燃者也。然而犹可镕也。其 <lb ed="J" n="0028a30"/>四如水。不唯不燃。反能灭火者也。然而隔之釜瓮。犹 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0028b" n="0028b"/> <lb ed="J" n="0028b01"/>可沸也。其五如空。然後任其燔灼。体恒自如。亦不须 <lb ed="J" n="0028b02"/>灭。行将自灭也。初一凡夫。中属修学。渐次最後。方名 <lb ed="J" n="0028b03"/>诸<persName>如来</persName>大圣人也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">去障</cb:mulu><head>去障</head> <lb ed="J" n="0028b05"/><p xml:id="pJ33p0028b0501">修行去障亦有五等。喩如一人之身。五重缠裹。最外 <lb ed="J" n="0028b06"/>铁甲。次以皮裘。次以布袍。次以罗衫。又次贴肉极以 <lb ed="J" n="0028b07"/>轻绡。次第解之。轻绡俱去。方是本体赤<g ref="#CB05222">𩪸</g>自身也。行 <lb ed="J" n="0028b08"/>人外去粗障。去之又去。直至根本无明极微细障皆 <lb ed="J" n="0028b09"/>悉去尽。方是本体淸净法身也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">以苦为乐</cb:mulu><head>以苦为乐</head> <lb ed="J" n="0028b11"/><p xml:id="pJ33p0028b1101">厕虫之在厕也。自犬羊视之不勝其苦。而厕虫不知 <lb ed="J" n="0028b12"/>苦。方以为乐也。犬羊之在地也。自人视之不勝其苦。 <lb ed="J" n="0028b13"/>而犬羊不知苦。方以为乐也。人之在世也。自天视之 <lb ed="J" n="0028b14"/>不勝其苦。而人不知苦。方以为乐也。推而极之。天之 <lb ed="J" n="0028b15"/>苦乐亦犹是也。知此而求生净土。万牛莫挽矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二客对弈</cb:mulu><head>二客对弈</head> <lb ed="J" n="0028b17"/><p xml:id="pJ33p0028b1701">二客方对弈。有哂于傍者曰。吾见二肉柱动摇耳。客 <lb ed="J" n="0028b18"/>曰。何谓也。曰。二君形存而神離。神在黑白子中久矣。 <lb ed="J" n="0028b19"/>相对峙者非肉柱而何。客默然。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028b20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">思惟修</cb:mulu><head>思惟修</head> <lb ed="J" n="0028b21"/><p xml:id="pJ33p0028b2101">禅那者。此云思惟修。故称禅思比丘。是贵思也。经又 <lb ed="J" n="0028b22"/>言有思惟心终不能入<persName>如来</persName>大涅槃海。又言是法非 <lb ed="J" n="0028b23"/>思量分别之所能及。是病思也。所以者何。盖思有二。 <lb ed="J" n="0028b24"/>一正思惟。一邪思惟。无思之思。是正思惟也。有思之 <lb ed="J" n="0028b25"/>思。是邪思惟也。又思有二。一从外而思内。偝尘合觉 <lb ed="J" n="0028b26"/>者也。一从内而思外。偝觉合尘者也。从内思外者。思 <lb ed="J" n="0028b27"/>之思之。又重思之。思无尽而真弥远也。从外思内者。 <lb ed="J" n="0028b28"/>思之思之。又重思之。思尽而还源也。由思而入无思。 <lb ed="J" n="0028b29"/>即念<persName>佛</persName>者由念而入无念也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028b30"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">诤友</cb:mulu><head>诤友</head> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0028c" n="0028c"/> <lb ed="J" n="0028c01"/><p xml:id="pJ33p0028c0101">予初出家时。皋亭茶汤寺老僧。以诞日延予斋。时大 <lb ed="J" n="0028c02"/>岭有立禅。北人也。戆直无谄。顾余曰。彼延子为<persName>佛</persName>法 <lb ed="J" n="0028c03"/>耶。人情耶。彼以人情重子耳。何往为。予大惭。又友古 <lb ed="J" n="0028c04"/>溟者谓予言。子以後不出世为妙。予告以素所愿。愿 <lb ed="J" n="0028c05"/>终身居学地而自锻炼。溟笑曰。子却有出世日在。未 <lb ed="J" n="0028c06"/>免也。今思如二友者不可复得。悽然伤感者久之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">鼓乐</cb:mulu><head>鼓乐</head> <lb ed="J" n="0028c08"/><p xml:id="pJ33p0028c0801">秋榜出。新擧子有鼓乐而过上方之门者。二僧趋而 <lb ed="J" n="0028c09"/>往觇之。甲云善哉。不亦乐乎。乙云善哉。不亦悲乎。甲 <lb ed="J" n="0028c10"/>问故。乙曰。子徒知今日之鼓乐。而不知有後日之鼓 <lb ed="J" n="0028c11"/>乐也。甲不解。歎羡如故。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028c12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道人重轻</cb:mulu><head>道人重轻</head> <lb ed="J" n="0028c13"/><p xml:id="pJ33p0028c1301">古所称道人。以世所重者彼轻之世所轻者彼重之 <lb ed="J" n="0028c14"/>故也。世所重者何。富贵也。世所轻者何。身心也。今与 <lb ed="J" n="0028c15"/>世同其重轻。是得为道人乎哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028c16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><persName>佛</persName>经不可不读</cb:mulu><head><persName>佛</persName>经不可不读</head> <lb ed="J" n="0028c17"/><p xml:id="pJ33p0028c1701">予少时见前贤闢<persName>佛</persName>。主先入之言。作矮人之视。罔觉 <lb ed="J" n="0028c18"/>也。偶于戒壇经肆。请数卷经读之。始大惊曰。不读如 <lb ed="J" n="0028c19"/>是书。幾虚度一生矣。今人乃有自少而壮而老而死 <lb ed="J" n="0028c20"/>不一过目者。可谓面宝山而不入者也。又一类。虽读 <lb ed="J" n="0028c21"/>之。不过採其辞致以资谈柄助笔势。自少而壮而老 <lb ed="J" n="0028c22"/>而死不一究其理者。可谓入宝山而不取者也。又一 <lb ed="J" n="0028c23"/>类虽讨论。虽讲演。亦不过训字消文。争新竞高。自少 <lb ed="J" n="0028c24"/>而壮而老而死不一真修而实践者。可谓取其宝把 <lb ed="J" n="0028c25"/>玩之赏鉴之怀之袖之而复弃之者也。虽然。一染识 <lb ed="J" n="0028c26"/>田。终成道种。是故<persName>佛</persName>经不可不读。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0028c27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">萧妃</cb:mulu><head>萧妃</head> <lb ed="J" n="0028c28"/><p xml:id="pJ33p0028c2801">武后效人彘杀王后等且死。誓愿生生世世己为猫。 <lb ed="J" n="0028c29"/>武为鼠。生扼其喉而啖其肉。至今猫鼠中尙有二人 <lb ed="J" n="0028c30"/>受生。虽报复百千万遍未已也。往时予作水陆斋愍 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0029a" n="0029a"/> <lb ed="J" n="0029a01"/>而荐之。只恐冤力深。荐力浅。未能遽释耳。古来类此 <lb ed="J" n="0029a02"/>者颇众。今人修善事。不辞多为津济可也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">泰首座</cb:mulu><head>泰首座</head> <lb ed="J" n="0029a04"/><p xml:id="pJ33p0029a0401">或谓泰首座刻香坐脱。九峰不许。以不会石霜休去 <lb ed="J" n="0029a05"/>歇去寒灰枯木去等语也。而纸衣道者能去能来。将 <lb ed="J" n="0029a06"/>无会石霜意。而洞山亦不许者何也。愚谓纸衣若果 <lb ed="J" n="0029a07"/>已出息不涉众缘。入息不居阴界。则去住自由。当与 <lb ed="J" n="0029a08"/>洞山作愚痴斋把手共行。泰何可及。如或不然。未免 <lb ed="J" n="0029a09"/>是弄精魂汉。古人所谓鬼神活计者是也。而泰公却 <lb ed="J" n="0029a10"/>有真实定力。特其耽著静境。不解转身一句。二者病 <lb ed="J" n="0029a11"/>则均也。然纸衣虚心就洞山理会。而泰公奋然长往。 <lb ed="J" n="0029a12"/>自失大利。满招损。谦受益。学禅者宜知之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">睡著无梦时主人</cb:mulu><head>睡著无梦时主人</head> <lb ed="J" n="0029a14"/><p xml:id="pJ33p0029a1401">雪巖初问高峰。日间浩浩作得主么。次问夜梦中作 <lb ed="J" n="0029a15"/>得主么。三问正睡著无梦时。主人公在甚么处。今人 <lb ed="J" n="0029a16"/>便向第三问以情识卜度。错了也。汝且日间作主不 <lb ed="J" n="0029a17"/>得。又何论最後极深深处。不如就初门著紧用心。以 <lb ed="J" n="0029a18"/>次理会去未晚。虽然。若于第三问了悟无疑。白日间 <lb ed="J" n="0029a19"/>夜梦中无不帖帖地矣。过量人前。又不可以格例拘 <lb ed="J" n="0029a20"/>也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029a21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">佈施</cb:mulu><head>佈施</head> <lb ed="J" n="0029a22"/><p xml:id="pJ33p0029a2201">庞居士以家财沉海。人谓奚不佈施。士云。吾多劫为 <lb ed="J" n="0029a23"/>佈施所累。故沉之耳。愚人借口。遂秘吝不施。不知居 <lb ed="J" n="0029a24"/>士为佈施住相者解缚也。非以佈施为不可也。万行 <lb ed="J" n="0029a25"/>有般若以为导。三轮空寂。虽终日施奚病焉。又凡夫 <lb ed="J" n="0029a26"/>胶著于佈施。沉海之擧。是幷其佈施而佈施之也。是 <lb ed="J" n="0029a27"/>名大施。是名真施。是名无上施。安得谓居士不施。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029a28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">尙直尙理编</cb:mulu><head>尙直尙理编</head> <lb ed="J" n="0029a29"/><p xml:id="pJ33p0029a2901">国初空谷禅师著尙直尙理二编。极谈儒释之际。其 <lb ed="J" n="0029a30"/>间力辨晦庵先生暗用<persName>佛</persName>法而明排之。愚意晦庵恐 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0029b" n="0029b"/> <lb ed="J" n="0029b01"/>无此心。或是见解未到耳。何以知之。记少年曾看朱 <lb ed="J" n="0029b02"/>子语类。自云昔于某老先生坐中。听一僧议论。心悦 <lb ed="J" n="0029b03"/>之。後进场屋。便写入卷中。试官被某轰动。遂中式。及 <lb ed="J" n="0029b04"/>见延平先生。方知有圣贤学问。以是知晦庵之学<persName>佛</persName>。 <lb ed="J" n="0029b05"/>不过如今人用资文笔而已。原不曾得<persName>佛</persName>深理。其排 <lb ed="J" n="0029b06"/><persName>佛</persName>。是见解未到。空谷责之。似为太过。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">戒杀</cb:mulu><head>戒杀</head> <lb ed="J" n="0029b08"/><p xml:id="pJ33p0029b0801">天地生物以供人食。如种种穀。种种果。种种蔬菜。种 <lb ed="J" n="0029b09"/>种水陆珍味。而人又以智巧餠之。饵之。盐之。醋之。烹 <lb ed="J" n="0029b10"/>之。炮之。可谓千足万足。何苦复将同有血气。同有子 <lb ed="J" n="0029b11"/>母。同有知觉。觉痛觉痒觉生觉死之物。而杀食之。岂 <lb ed="J" n="0029b12"/>理也哉。寻常说只要心好。不在斋素。嗟乎。戮其身而 <lb ed="J" n="0029b13"/>啖其肉。天下之言凶心惨心毒心恶心孰甚焉。好心 <lb ed="J" n="0029b14"/>当在何处。予昔作戒杀放生文劝世。而颇有翻刻此 <lb ed="J" n="0029b15"/>文。不下一二十本。善哉斯世。何幸犹有如是仁人君 <lb ed="J" n="0029b16"/>子在也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">建立丛林</cb:mulu><head>建立丛林</head> <lb ed="J" n="0029b18"/><p xml:id="pJ33p0029b1801">丛林为众。固是美事。然须己事已办而後为之。不然。 <lb ed="J" n="0029b19"/>或烦劳神志。或耽著世缘。致令未有所得者望洋而 <lb ed="J" n="0029b20"/>终。已有所得者中道而废。予兴复雲栖。事事皆出势 <lb ed="J" n="0029b21"/>所自迫而後动作。曾不强为。而亦所损于己不少。况 <lb ed="J" n="0029b22"/>尽心力而求之乎。书此自警。幷以告夫来者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029b23"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">僧俗信心</cb:mulu><head>僧俗信心</head> <lb ed="J" n="0029b24"/><p xml:id="pJ33p0029b2401">末法中。颇有出家比丘信心不如在家居士者。在家 <lb ed="J" n="0029b25"/>居士信心不如在家女人者。何惑乎学<persName>佛</persName>者多。而成 <lb ed="J" n="0029b26"/><persName>佛</persName>者少也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029b27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">损己利人</cb:mulu><head>损己利人</head> <lb ed="J" n="0029b28"/><p xml:id="pJ33p0029b2801">智者入灭。曰。吾不领众。必净六根。由损己利人。止登 <lb ed="J" n="0029b29"/>五品。南嶽亦自言坐是止证铁轮。二师虽是谦己诲 <lb ed="J" n="0029b30"/>人。然亦实语。但与我辈之损不同耳。何以故。我辈损 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0029c" n="0029c"/> <lb ed="J" n="0029c01"/>则诚损。二师虽损而不损也。今以喩明。如一富室。一 <lb ed="J" n="0029c02"/>窘人。二俱捐财济众。其损不异。然窘人则窘益甚。富 <lb ed="J" n="0029c03"/>室则富自若也。又如沟渠江海。均用汲灌。而沟渠减 <lb ed="J" n="0029c04"/>涸。江海自若也。既无所损。何为限于五品铁轮。噫。天 <lb ed="J" n="0029c05"/>下以圣归仲尼。仲尼言圣我不能。天下以道属文王。 <lb ed="J" n="0029c06"/>文王顾望道未见。增上慢比丘可弗思乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">良知</cb:mulu><head>良知</head> <lb ed="J" n="0029c08"/><p xml:id="pJ33p0029c0801">新建创良知之说。是其识见学力深造所到。非强立 <lb ed="J" n="0029c09"/>标帜以张大其门庭者也。然好同儒释者。谓即是<persName>佛</persName> <lb ed="J" n="0029c10"/>说之真知。则未可。何者。良知二字。本出子舆氏。今以 <lb ed="J" n="0029c11"/>三支格之。良知为宗。不虑而知为因。孩提之童无不 <lb ed="J" n="0029c12"/>知爱亲敬长为喩。则知良者美也。自然知之而非造 <lb ed="J" n="0029c13"/>作者也。而所知爱敬涉妄已久。岂真常寂照之谓哉。 <lb ed="J" n="0029c14"/>真之与良固当有辨。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029c15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心之精神是谓圣</cb:mulu><head>心之精神是谓圣</head> <lb ed="J" n="0029c16"/><p xml:id="pJ33p0029c1601">孔丛子云。心之精神是谓圣。杨慈湖平生学问以是 <lb ed="J" n="0029c17"/>为宗。其于良知何似。得无合<persName>佛</persName>说之真知欤。曰。精神 <lb ed="J" n="0029c18"/>更浅于良知。均之水上波耳。恶得为真知乎哉。且精 <lb ed="J" n="0029c19"/>神二字。分言之则各有旨。合而成文。则精魂神识之 <lb ed="J" n="0029c20"/>谓也。昔人有言无量劫来生死本。痴人认作本来人 <lb ed="J" n="0029c21"/>者是也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0029c22"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">寂感</cb:mulu><head>寂感</head> <lb ed="J" n="0029c23"/><p xml:id="pJ33p0029c2301">慈湖儒者也。不观仲尼之言乎。操则存。舍则亡。出入 <lb ed="J" n="0029c24"/>无时。莫知其鄕则进于精神矣。复进于良知矣。然则 <lb ed="J" n="0029c25"/>是<persName>佛</persName>说之真知乎。曰。亦未也。真无存亡。真无出入也。 <lb ed="J" n="0029c26"/>莫知其鄕。则庶幾矣。而犹未擧其全也。仲尼又云。无 <lb ed="J" n="0029c27"/>思也。无为也。寂然不动。感而遂通天下之故。夫泯思 <lb ed="J" n="0029c28"/>为而入寂。是莫知其鄕也。无最後句。则成断灭。断灭 <lb ed="J" n="0029c29"/>则无知矣。通天下之故。无上三句。则成乱想。乱想则 <lb ed="J" n="0029c30"/>妄知矣。寂而通。是之谓真知也。然斯言也。论易也。非 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0030a" n="0030a"/> <lb ed="J" n="0030a01"/>论心也。人以属之蓍卦而已。盖时未至。機未熟。仲尼 <lb ed="J" n="0030a02"/>微露而寄之乎易。使人自得之也。甚矣。仲尼之善言 <lb ed="J" n="0030a03"/>心也。信矣。仲尼之为儒童菩萨也。然则读儒书足了 <lb ed="J" n="0030a04"/>生死。何以<persName>佛</persName>为。曰。<persName>佛</persName>谈如是妙理。遍于三藏。其在儒 <lb ed="J" n="0030a05"/>书。千百言中而偶一及也。仲尼非不知也。仲尼主世 <lb ed="J" n="0030a06"/>间法。释迦主出世间法也。心虽无二。而门庭施设不 <lb ed="J" n="0030a07"/>同。学者不得不各从其门也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">来生(一)</cb:mulu><head>来生<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0030a09"/><p xml:id="pJ33p0030a0901">今生持戒修福之僧。若心地未明。愿力轻微。又不求 <lb ed="J" n="0030a10"/>净土。是人来生多感富贵之报。亦多为富贵所迷。或 <lb ed="J" n="0030a11"/>至造业堕落者。有老僧摇手不之信。予谓无论隔世。 <lb ed="J" n="0030a12"/>亲见一僧结茅北峰之阴。十年颇著淸修。一时善信 <lb ed="J" n="0030a13"/>敬慕。为别创庵。徙居之。遂致沉溺。前所微得俱丧。见 <lb ed="J" n="0030a14"/>世且然。况来生耶。问此为谁。予云。即老兄是。其人默 <lb ed="J" n="0030a15"/>然。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">来生(二)</cb:mulu><head>来生<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0030a17"/><p xml:id="pJ33p0030a1701">僧有见贵显人而心生慕羡愿似之者。复有见贵显 <lb ed="J" n="0030a18"/>人而心生厌薄若不屑者。是二人皆过也。何也。尔徒 <lb ed="J" n="0030a19"/>知慕羡彼。而寧知彼之前生。即尔苦行修福僧人乎。 <lb ed="J" n="0030a20"/>则何必慕羡。尔徒知厌薄彼。而寧知尔之苦行。来生 <lb ed="J" n="0030a21"/>当作彼有名有位官人乎。则何可厌薄。既未離生死。 <lb ed="J" n="0030a22"/>彼此更迭。如汲井轮。互为高下。思之及此。能不寒心。 <lb ed="J" n="0030a23"/>但应努力前修。不捨寸阴以期出世。安得闲工夫为 <lb ed="J" n="0030a24"/>他人慕羡耶厌薄耶。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030a25"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">弃捨所长</cb:mulu><head>弃捨所长</head> <lb ed="J" n="0030a26"/><p xml:id="pJ33p0030a2601">凡人资性所长。必著之不能捨。如长于诗文者。长于 <lb ed="J" n="0030a27"/>政事者。长于货殖者。长于战阵者。乃至长于书者画 <lb ed="J" n="0030a28"/>者琴者棋者。皆弊精竭神殚智尽巧以从事。而多有 <lb ed="J" n="0030a29"/>钩深穷玄。成一家之名。以垂世不朽。若能弃捨不用。 <lb ed="J" n="0030a30"/>转此一回精神智巧抵在般若上。何患道业之无成 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0030b" n="0030b"/> <lb ed="J" n="0030b01"/>乎。而茫茫古今。千百人中未见一二矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二种鼠</cb:mulu><head>二种鼠</head> <lb ed="J" n="0030b03"/><p xml:id="pJ33p0030b0301">家鼠穿墉走梁。循床入箧。累累然与人近。而逃形避 <lb ed="J" n="0030b04"/>影。自古无能豢而狎之者。松鼠以山巖为国。树杪为 <lb ed="J" n="0030b05"/>家。若方外之士。化外之民。而人得置之襟怀。驯如慈 <lb ed="J" n="0030b06"/>母之抚赤子。此其故何也。意者夙习之使也。彼家鼠。 <lb ed="J" n="0030b07"/>其昔穿觎之盗者耶。彼松鼠。其昔为人之服役者耶。 <lb ed="J" n="0030b08"/>均之畜牲。而不无彼善于此也。術不可不愼也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">僧习</cb:mulu><head>僧习</head> <lb ed="J" n="0030b10"/><p xml:id="pJ33p0030b1001">末法僧有习书。习诗。习尺牍语。而是三者皆士大夫 <lb ed="J" n="0030b11"/>所有事。士大夫捨之不习而习禅。僧顾攻其所捨。而 <lb ed="J" n="0030b12"/>于己分上一大事因缘置之度外。何顚倒乃尔。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">古今人不相及</cb:mulu><head>古今人不相及</head> <lb ed="J" n="0030b14"/><p xml:id="pJ33p0030b1401">本朝尊宿。自洪武至今。殆不多见。无论唐宋。只如元 <lb ed="J" n="0030b15"/>之中峰天如诸老。今代唯琦楚石一人可与驰骋上 <lb ed="J" n="0030b16"/>下。况古之又古耶。得非世愈降障愈深耶。豪杰固无 <lb ed="J" n="0030b17"/>文王犹兴。毕竟星中之月而已。然则末法中人。不可 <lb ed="J" n="0030b18"/>妄自尊大而轻视古德。又不可甘心暴弃而不为豪 <lb ed="J" n="0030b19"/>杰也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030b20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">物不迁论驳</cb:mulu><head>物不迁论驳</head> <lb ed="J" n="0030b21"/><p xml:id="pJ33p0030b2101">有为物不迁论驳者。谓肇公不当以物各住位为不 <lb ed="J" n="0030b22"/>迁。当以物各无性为不迁。而不平者反驳其驳。或疑 <lb ed="J" n="0030b23"/>而未决。擧以问予。余曰。为驳者。固非全无據而妄谈。 <lb ed="J" n="0030b24"/>驳其驳者。亦非故抑今而扬古。盖各有所见也。我今 <lb ed="J" n="0030b25"/>平心而折中之。子不读真空般若涅槃三论。及始之 <lb ed="J" n="0030b26"/>宗本義乎。使无此。则今之驳。吾意肇公且口挂壁上。 <lb ed="J" n="0030b27"/>无言可对。无理可伸矣。今三论发明性空之旨罔不 <lb ed="J" n="0030b28"/>曲尽。而宗本中又明言缘会之与性空一也。岂不晓 <lb ed="J" n="0030b29"/>所谓性空者耶。盖作论本意。因世人以昔物不至今 <lb ed="J" n="0030b30"/>则昔长往。名为物迁。故即其言而反之。若曰。尔之所 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0030c" n="0030c"/> <lb ed="J" n="0030c01"/>谓迁者。正我之所谓不迁也。此名就路还家。以贼攻 <lb ed="J" n="0030c02"/>贼。位不转而易南成北。质不改而变鍮为金。巧心妙 <lb ed="J" n="0030c03"/>手。无碍之辩才也。故此论非正论物不迁也。因昔物 <lb ed="J" n="0030c04"/>今物二句而作耳。若无因自作。必通篇以性空。立论 <lb ed="J" n="0030c05"/>如三论矣。兹径以不晓性空病肇公。肇公岂得心服。 <lb ed="J" n="0030c06"/>是故求向物于昔。于昔未尝无。责向物于今。于今未 <lb ed="J" n="0030c07"/>尝有。此数言者。似乖乎性空之旨。然昔以缘合不无。 <lb ed="J" n="0030c08"/>今以缘散不有。缘会性空既其不二。又何烦费辞以 <lb ed="J" n="0030c09"/>辨肇公之失哉。或问何故彼论通篇不出此意。曰。以 <lb ed="J" n="0030c10"/>有缘会不异性空之语在宗本中。观者自可默契耳。 <lb ed="J" n="0030c11"/>若知有今日。更于论尾增一二语结明此意。则驳何 <lb ed="J" n="0030c12"/>由生。吁。肇公当必首肯。而不知为驳者之信否也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030c13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">碧巖集</cb:mulu><head>碧巖集</head> <lb ed="J" n="0030c14"/><p xml:id="pJ33p0030c1401">圆悟作碧巖集。妙喜欲入闽碎其板。浅智者遂病圆 <lb ed="J" n="0030c15"/>悟。不知妙喜特一时遣著语耳。夫雪窦百则颂古。先 <lb ed="J" n="0030c16"/>德谓是颂古之圣。而圆悟始为评唱。又评唱之圣也。 <lb ed="J" n="0030c17"/>而不免为文字般若。愚者执之。故妙喜为此说。碎学 <lb ed="J" n="0030c18"/>人之情识也。非碎碧巖集也。其言碎者。彷彿雲门一 <lb ed="J" n="0030c19"/>棒打杀之意也。神而明之。碧巖寸寸栴檀。执而泥之。 <lb ed="J" n="0030c20"/>一大藏板皆可碎也。噫。可与知者道也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030c21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">兜率悦张无尽</cb:mulu><head>兜率悦张无尽</head> <lb ed="J" n="0030c22"/><p xml:id="pJ33p0030c2201">张无尽将见悦公。悦云。吾当深锥痛扎此人。或谓诸 <lb ed="J" n="0030c23"/>官人多喜承顺。恐恶发。悦云。我不过退院而已。因尽 <lb ed="J" n="0030c24"/>力逼拶。无尽由此了悟。愚谓悦公妙手陶铸。其贤固 <lb ed="J" n="0030c25"/>不必论。而无尽委身知识。穷参力究。终得发明。真士 <lb ed="J" n="0030c26"/>大夫学道之模笵也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0030c27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">宗门问答</cb:mulu><head>宗门问答</head> <lb ed="J" n="0030c28"/><p xml:id="pJ33p0030c2801">古尊宿作家相见。其问答機缘。或无義无味。或可惊 <lb ed="J" n="0030c29"/>可疑。或如骂如谑。而皆自真参实悟中来。莫不水乳 <lb ed="J" n="0030c30"/>投。函盖合。无一字一句浪施也。後人无知效颦。则口 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0031a" n="0031a"/> <lb ed="J" n="0031a01"/>业不小。譬之二同邑人。千里久别。忽然邂逅。相对作 <lb ed="J" n="0031a02"/>鄕语隐语谚语。傍人听之。亦复无義无味。可惊可疑。 <lb ed="J" n="0031a03"/>如骂如谑。而实字字句句皆衷曲之谈。肝膈之要也。 <lb ed="J" n="0031a04"/>傍人固不知是何等语。而二人者。则默契如水乳如 <lb ed="J" n="0031a05"/>函盖矣。今不如缄口结舌。但向本参上著力。祇愁不 <lb ed="J" n="0031a06"/>悟。不愁悟後无语。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">醉生梦死</cb:mulu><head>醉生梦死</head> <lb ed="J" n="0031a08"/><p xml:id="pJ33p0031a0801">醉生梦死。恒言也。实至言也。世人大约贫贱富贵二 <lb ed="J" n="0031a09"/>种。贫贱者。固朝忙夕忙以营衣食。富贵者。亦朝忙夕 <lb ed="J" n="0031a10"/>忙以享欲乐。受用不同。其忙一也。忙至死而後已。而 <lb ed="J" n="0031a11"/>心未已也。赍此心以往。而复生。而复忙。而复死。死生 <lb ed="J" n="0031a12"/>生死。昏昏蒙蒙。如醉如梦。经百千劫。曾无了期。朗然 <lb ed="J" n="0031a13"/>独醒。大丈夫当如是矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">真道人难</cb:mulu><head>真道人难</head> <lb ed="J" n="0031a15"/><p xml:id="pJ33p0031a1501">凡人造业者百。而为善者一二。为善者百。而向道者 <lb ed="J" n="0031a16"/>一二。向道者百。而坚久者一二。坚久者百。而坚之又 <lb ed="J" n="0031a17"/>坚。久之又久。直至菩提心不退转者一二。如是最後。 <lb ed="J" n="0031a18"/>名真道人难乎哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">空所空尽</cb:mulu><head>空所空尽</head> <lb ed="J" n="0031a20"/><p xml:id="pJ33p0031a2001">或曰。老子淸静经云。观空亦空。空无所空等语。即楞 <lb ed="J" n="0031a21"/>严空所空尽之義。予谓楞严初云动静二相了然不 <lb ed="J" n="0031a22"/>生。今以淸静名经。是动相不生而静相犹生也。静且 <lb ed="J" n="0031a23"/>未空。尙何论空空。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031a24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">教外别传</cb:mulu><head>教外别传</head> <lb ed="J" n="0031a25"/><p xml:id="pJ33p0031a2501">或谓教外果有别传乎。则一代时教闲文也。教外果 <lb ed="J" n="0031a26"/>无别传乎。则祖师西来虚行也。曰。教外实有别传。而 <lb ed="J" n="0031a27"/>亦实无别传也。圆觉不云乎。修多罗如标月指。指非 <lb ed="J" n="0031a28"/>月也。谓指外别有月可也。而月正在所指中。谓指外 <lb ed="J" n="0031a29"/>别无月亦可也。执指为月谓更无月者。愚也。违其所 <lb ed="J" n="0031a30"/>指。而别求所谓月者。狂也。神而明之。存乎其人而已。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0031b" n="0031b"/> <lb ed="J" n="0031b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">发真归元</cb:mulu><head>发真归元</head> <lb ed="J" n="0031b02"/><p xml:id="pJ33p0031b0201">楞严云。一人发真归元。十方虚空悉皆销殒。而中庸 <lb ed="J" n="0031b03"/>以喜怒哀乐未发为中。既而曰。致中则天地位。会通 <lb ed="J" n="0031b04"/>儒释者。谓中即真元也。然归元则世界消。致中则世 <lb ed="J" n="0031b05"/>界立。胡因同果异如此。盖喜怒哀乐属乎意根。第六 <lb ed="J" n="0031b06"/>识耳。今止意识不行。尙馀末那赖耶。洪涛息而微波 <lb ed="J" n="0031b07"/>在也。曾未归元。如何得虚空销殒。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道话</cb:mulu><head>道话</head> <lb ed="J" n="0031b09"/><p xml:id="pJ33p0031b0901">古之学者。宾主相见。纔入门。便以此一大事因缘递 <lb ed="J" n="0031b10"/>相研究。今群居杂谈。率多世谛。漫遊千里。靡涉参询。 <lb ed="J" n="0031b11"/>遐哉古风。不可复矣。嗟夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">楚失弓</cb:mulu><head>楚失弓</head> <lb ed="J" n="0031b13"/><p xml:id="pJ33p0031b1301">楚王失弓。左右欲求之。王曰。楚人失弓。楚人得之。何 <lb ed="J" n="0031b14"/>必求也。仲尼曰。惜乎其不廣也。胡不曰。人遗弓。人得 <lb ed="J" n="0031b15"/>之。何必楚也。大矣哉。楚王固沧海之胸襟。而仲尼实 <lb ed="J" n="0031b16"/>乾坤之度量也。虽然。仲尼姑就楚王言之。而未尽其 <lb ed="J" n="0031b17"/>所欲言也。何也。尙不能忘情于弓也。进之。则王失弓。 <lb ed="J" n="0031b18"/>王犹故也。无失也。假令王复得弓。王犹故也。无得也。 <lb ed="J" n="0031b19"/>虽然犹未也。尙不能忘情于我也。又进之。求其所谓 <lb ed="J" n="0031b20"/>我者不可得。安求其所谓弓也。人也。楚也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031b21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">汤厄(一)</cb:mulu><head>汤厄<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0031b22"/><p xml:id="pJ33p0031b2201">辛丑孟春十日。予随例入浴。失足沸汤中。从踵及股。 <lb ed="J" n="0031b23"/>既而调治乖方。逾两月而後愈。虽备历诸苦。而于苦 <lb ed="J" n="0031b24"/>中照见平日过咎。生大惭愧。发菩提心。盖平日四大 <lb ed="J" n="0031b25"/>无恙。行坐随意。眠起随意。饮食随意。谈笑随意。不知 <lb ed="J" n="0031b26"/>其为人天大福也。安享此福。无复思念六道众生。且 <lb ed="J" n="0031b27"/>我此一饷安乐时。地狱众生。挫烧舂磨者。不知经幾 <lb ed="J" n="0031b28"/>许苦矣。饿鬼众生。饮铜食血者。不知经幾许苦矣。畜 <lb ed="J" n="0031b29"/>生众生。衔铁负鞍刀割鼎烹者。不知经幾许苦矣。纵 <lb ed="J" n="0031b30"/>得为人。而饥寒逼迫者。服役疲劳者。疾病缠绵者。眷 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0031c" n="0031c"/> <lb ed="J" n="0031c01"/>属分離者。刑罚责治者。牢狱监禁者。征输睏乏者。水 <lb ed="J" n="0031c02"/>溺火焚而死者。蛇螫虎啮而死者。含冤负枉而死者。 <lb ed="J" n="0031c03"/>其苦亦不知幾许。而我弗知也。自今以後。得一饷安 <lb ed="J" n="0031c04"/>乐。即当思念六道苦恼众生。摄心正意。愿早成道果。 <lb ed="J" n="0031c05"/>普济含识。俾齐生净土。得不退转。刹那自肆。何以上 <lb ed="J" n="0031c06"/>报<persName>佛</persName>恩。而下酬檀信也。励之哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">汤厄(二)</cb:mulu><head>汤厄<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0031c08"/><p xml:id="pJ33p0031c0801"><persName>佛</persName>言人命在呼吸间。予平日亦常擧此以警策大众。 <lb ed="J" n="0031c09"/>而实未尝身亲经历之也。及予之罹汤厄也。方其入 <lb ed="J" n="0031c10"/>浴。身安心泰。洋洋自如。俄而蹈沸釜中幾死矣。其得 <lb ed="J" n="0031c11"/>生者。幸也。龙天救之也。夫为时刹那耳。而死生系焉。 <lb ed="J" n="0031c12"/>命在呼吸。岂不诚然乎哉。则知为僧者。于<persName>佛</persName>所说以 <lb ed="J" n="0031c13"/>劝他人恒切。而以劝自己或疏通弊也。予于是大愧 <lb ed="J" n="0031c14"/>大骇而大自戢。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031c15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">汤厄(三)</cb:mulu><head>汤厄<note place="inline">三</note></head> <lb ed="J" n="0031c16"/><p xml:id="pJ33p0031c1601">予平日论到病中做工夫处。亦知毕陵伽婆蹉所谓 <lb ed="J" n="0031c17"/>纯觉遗身矣。亦知马大师所谓有不病者矣。亦知永 <lb ed="J" n="0031c18"/>嘉所谓纵遇风刀常坦坦假饶毒药也间间矣。亦知 <lb ed="J" n="0031c19"/>肇公所谓四大本空五蕴非有矣。及乎足入沸汤。从 <lb ed="J" n="0031c20"/>头简点。痛觉在身。谁是遗身者。我今受病。谁是不病 <lb ed="J" n="0031c21"/>者。锋刀毒药切于肌肤。谁是坦坦间间者。四大五蕴 <lb ed="J" n="0031c22"/>实为吾身实为吾累。谁是本空非有者。乃知平日乾 <lb ed="J" n="0031c23"/>慧都不济事。若无定力。甘伏死门。彼口头三昧只自 <lb ed="J" n="0031c24"/>瞒耳。噫。可不勉欤。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0031c25"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">汤厄(四)</cb:mulu><head>汤厄<note place="inline">四</note></head> <lb ed="J" n="0031c26"/><p xml:id="pJ33p0031c2601">予见屠酤之肆。生置鼈鳝虾蟹之属于釜中。而以百 <lb ed="J" n="0031c27"/>沸汤烹之。则谕之曰。彼众生力弗汝敌。又微劣不能 <lb ed="J" n="0031c28"/>作声耳。若力敌。则当如虎豹啖汝。若能作声。冤号酸 <lb ed="J" n="0031c29"/>楚之声。当震动大千世界。汝纵逃现报。而千万劫中。 <lb ed="J" n="0031c30"/>彼诸众生不放汝在。汝试以一臂纳沸汤中。少顷而 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0032a" n="0032a"/> <lb ed="J" n="0032a01"/>出。则知之矣。今不意此报乃我当之。因思自少至老 <lb ed="J" n="0032a02"/>虽不作此业。而无量生来。既宿命未通。安保其不作 <lb ed="J" n="0032a03"/>也。乃不怨不尤。安意忍受。而益勤修其所未至。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">经教</cb:mulu><head>经教</head> <lb ed="J" n="0032a05"/><p xml:id="pJ33p0032a0501">有自负参禅者。辄云达摩不立文字。见性则休。有自 <lb ed="J" n="0032a06"/>负念<persName>佛</persName>者。辄云止贵直下有人。何必经典。此二辈人。 <lb ed="J" n="0032a07"/>有真得而作是语者。且不必论。亦有实无所得而漫 <lb ed="J" n="0032a08"/>言之者。大都不通教理。而护惜其短者也。予一生崇 <lb ed="J" n="0032a09"/>尙念<persName>佛</persName>。然勤勤恳恳劝人看教。何以故。念<persName>佛</persName>之说。何 <lb ed="J" n="0032a10"/>自来乎。非金口所宣。明载简册。今日众生何由而知 <lb ed="J" n="0032a11"/>十万亿刹之外有阿弥陀也。其参禅者。借口教外别 <lb ed="J" n="0032a12"/>传。不知離教而参。是邪因也。離教而悟。是邪解也。饶 <lb ed="J" n="0032a13"/>汝参而得悟。必须以教印证。不与教合。悉邪也。是故 <lb ed="J" n="0032a14"/>学儒者。必以六经四子为权衡。学<persName>佛</persName>者。必以三藏十 <lb ed="J" n="0032a15"/>二部为模楷。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">语录</cb:mulu><head>语录</head> <lb ed="J" n="0032a17"/><p xml:id="pJ33p0032a1701">古人道明德立。足为人天师表。然後有语录垂世。大 <lb ed="J" n="0032a18"/>率有二。或门人所记。如六祖壇经之类是也。或手自 <lb ed="J" n="0032a19"/>作之。如中峰廣录之类是也。我实凡夫。自救不了。为 <lb ed="J" n="0032a20"/>吾徒者。愼勿笔吾一时偶尔之谈刊为语录。不唯妄 <lb ed="J" n="0032a21"/>自尊大。又偶尔之谈。或有为而发。或因人而施。未是 <lb ed="J" n="0032a22"/>究竟了義。而况听者草草入耳。便形诸纸墨。亦恐有 <lb ed="J" n="0032a23"/>误人之过也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032a24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">闻谤</cb:mulu><head>闻谤</head> <lb ed="J" n="0032a25"/><p xml:id="pJ33p0032a2501">经言人之谤我也。出初一字时。後字未生。出後一字 <lb ed="J" n="0032a26"/>时。初字已灭。是乃风气鼓动。全无真实。若因此发嗔。 <lb ed="J" n="0032a27"/>则鹊噪鸦鸣皆应发嗔矣。其说甚妙。而或谓设彼作 <lb ed="J" n="0032a28"/>为谤书。则一览之下字字具足。又永存不灭。将何法 <lb ed="J" n="0032a29"/>以破之。独不思白者是纸。黑者是墨。何者是谤。况一 <lb ed="J" n="0032a30"/>字一字皆从篇韵凑合而成。然则置一部篇韵在案。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0032b" n="0032b"/> <lb ed="J" n="0032b01"/>是百千万亿谤书无时不现前也。何惑之甚也。虽然。 <lb ed="J" n="0032b02"/>此犹是对治法门。若知我空。谁受谤者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">愚之愚</cb:mulu><head>愚之愚</head> <lb ed="J" n="0032b04"/><p xml:id="pJ33p0032b0401">世人以不识字不解事为愚。此诚愚也。非愚之愚也。 <lb ed="J" n="0032b05"/>读尽五车书。无字不晓。收尽万般巧。无事不能。乃至 <lb ed="J" n="0032b06"/>谈玄说禅。靡不通贯。而究其真实处。顚倒迷惑。反见 <lb ed="J" n="0032b07"/>笑于向之所谓愚者。非愚中之愚而何。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">预了</cb:mulu><head>预了</head> <lb ed="J" n="0032b09"/><p xml:id="pJ33p0032b0901">无常迅速。虽老少无别。然年少人犹处未定之天。妄 <lb ed="J" n="0032b10"/>冀长寿。若老年人。则定然光景无多矣。须把身世事 <lb ed="J" n="0032b11"/>处分了当。从他无常朝到暮到。撒手便行。无所繫累。 <lb ed="J" n="0032b12"/>此晚境大要紧处。不可忽。不可忽。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">廣览</cb:mulu><head>廣览</head> <lb ed="J" n="0032b14"/><p xml:id="pJ33p0032b1401">看经须是周遍廣博。方得融贯。不致偏执。盖经有此 <lb ed="J" n="0032b15"/>处建立。彼处扫荡。此处扫荡。彼处建立。随时逐機。无 <lb ed="J" n="0032b16"/>定法故。假使只看楞严。见势至不入圆通。而不廣览 <lb ed="J" n="0032b17"/>称赞净土诸经。便谓念<persName>佛</persName>法门不足尙矣。只看达摩 <lb ed="J" n="0032b18"/>对梁帝语。见功德不在作福。而不廣览六度万行诸 <lb ed="J" n="0032b19"/>经。便谓有为福德皆可废矣。反而观之。执净土非禅 <lb ed="J" n="0032b20"/>宗。执有为非无为。亦复如是。喩如读医书不廣者。但 <lb ed="J" n="0032b21"/>见治寒用桂附而斥芩连。治虚用参耆而斥枳朴。不 <lb ed="J" n="0032b22"/>知芩连枳朴亦有时当用。而桂附参耆亦有时当斥 <lb ed="J" n="0032b23"/>也。是故执医之一方者误色身。执经之一義者误慧 <lb ed="J" n="0032b24"/>命。余尝谓六祖壇经不可使无智人观之。正虑其执 <lb ed="J" n="0032b25"/>此而废彼也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032b26"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">求人过</cb:mulu><head>求人过</head> <lb ed="J" n="0032b27"/><p xml:id="pJ33p0032b2701">见人饬躬立德。名称颇闻。便多方求觅其过。此忌心 <lb ed="J" n="0032b28"/>也。薄道也。或见人有所著述。其求过也亦然。不知闻 <lb ed="J" n="0032b29"/>一善行。览一好书。皆当随喜赞歎。而反掩之灭之。是 <lb ed="J" n="0032b30"/>诚何心哉。若果行系伪行。书系邪书。自应正言公论。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0032c" n="0032c"/> <lb ed="J" n="0032c01"/>明斥其非。又不当半褒半讥。依阿进退。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032c02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">谋断</cb:mulu><head>谋断</head> <lb ed="J" n="0032c03"/><p xml:id="pJ33p0032c0301">古称玄龄善谋。如晦善断。盖谋与断当兼备而不可 <lb ed="J" n="0032c04"/>一缺者。予于事。多有见之极明。而持之不武。以此致 <lb ed="J" n="0032c05"/>误。常悔之恨之。故禅门贵悲智双足。而谋与断俱智 <lb ed="J" n="0032c06"/>所摄。谋而乏断。正能见而不能持也。此终是智浅而 <lb ed="J" n="0032c07"/>不深。偏而不全耳。大宜勉旃。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032c08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">禅<persName>佛</persName>相争</cb:mulu><head>禅<persName>佛</persName>相争</head> <lb ed="J" n="0032c09"/><p xml:id="pJ33p0032c0901">二僧遇诸途。一参禅。一念<persName>佛</persName>。参禅者谓本来无<persName>佛</persName>。无 <lb ed="J" n="0032c10"/>可念者。<persName>佛</persName>之一字。吾不喜闻。念<persName>佛</persName>者谓西方有<persName>佛</persName>。号 <lb ed="J" n="0032c11"/>阿弥陀。忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。必定见<persName>佛</persName>。执有执无。争论不已。有 <lb ed="J" n="0032c12"/>少年过而听焉。曰。两君所言。皆徐六担板耳。二僧叱 <lb ed="J" n="0032c13"/>曰。尔俗士也。安知<persName>佛</persName>法。少年曰。吾诚俗士。然以俗士 <lb ed="J" n="0032c14"/>为喩而知<persName>佛</persName>法也。吾。梨园子也。於戏场中。或为君。或 <lb ed="J" n="0032c15"/>为臣。或为男。或为女。或为善人。或为恶人。而求其所 <lb ed="J" n="0032c16"/>谓君臣男女善恶者。以为有。则实无。以为无。则实有。 <lb ed="J" n="0032c17"/>盖有是即无而有。无是即有而无。有无俱非真。而我 <lb ed="J" n="0032c18"/>则湛然常住也。知我常住。何以争为。二僧无对。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032c19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">武夷图</cb:mulu><head>武夷图</head> <lb ed="J" n="0032c20"/><p xml:id="pJ33p0032c2001">予病中有赠以武夷九曲图者。阅之欣然。因思古人 <lb ed="J" n="0032c21"/>沉疴不起。一友教玩辋川图。不浃旬而愈。况西方极 <lb ed="J" n="0032c22"/>乐世界。绘画流佈。朝夕参礼。而未闻奇验速效如辋 <lb ed="J" n="0032c23"/>川者何耶。良由辋川迹在寰中。易为描写。极乐境超 <lb ed="J" n="0032c24"/>世外。难以形容。则不若绘辋川者之备极工巧。耸人 <lb ed="J" n="0032c25"/>心目故也。彼鸡头摩之所传。十六观经之所说。亦略 <lb ed="J" n="0032c26"/>示其槪而已。夫<name role="" type="person">极乐世界</name>。忉利兜率化乐诸天所不 <lb ed="J" n="0032c27"/>能及其少分。使人得而详睹。何止四百四病之俱忘。 <lb ed="J" n="0032c28"/>将八万四千烦恼诸病皆消灭无馀矣。昔人谓神栖 <lb ed="J" n="0032c29"/>安养。又谓先送心归极乐天。岂徒然哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0032c30"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">谈宗</cb:mulu><head>谈宗</head> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0033a" n="0033a"/> <lb ed="J" n="0033a01"/><p xml:id="pJ33p0033a0101">予未出家时。乍阅宗门语。便以情识模拟。与一座主 <lb ed="J" n="0033a02"/>书。左纵右横。座主惮焉。出家数年後。重会座主于一 <lb ed="J" n="0033a03"/>宿庵。劳问间。见予专志净土。语不及宗。矍然曰。子向 <lb ed="J" n="0033a04"/>日见地超卓。今反卑近何也。予笑曰。谚有之。初生牛 <lb ed="J" n="0033a05"/>犊不畏虎。识法者惧。君知之乎。座主不答。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">念<persName>佛</persName></cb:mulu><head>念<persName>佛</persName></head> <lb ed="J" n="0033a07"/><p xml:id="pJ33p0033a0701">世人稍利根。便轻视念<persName>佛</persName>。谓是愚夫愚妇勾当。彼徒 <lb ed="J" n="0033a08"/>见愚夫愚妇口诵<persName>佛</persName>名。心遊千里。而不知此等是名 <lb ed="J" n="0033a09"/>读<persName>佛</persName>非念<persName>佛</persName>也。念从心。心思忆而不忘。故名曰念。试 <lb ed="J" n="0033a10"/>以儒喩。儒者念念思忆孔子。其去孔子不亦庶幾乎。 <lb ed="J" n="0033a11"/>今念念思忆五欲不以为非。而反以念<persName>佛</persName>为非。噫。似 <lb ed="J" n="0033a12"/>此。一生空过。何如作愚夫愚妇耶。而惜乎智可能也。 <lb ed="J" n="0033a13"/>愚不可能也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">僧性空</cb:mulu><head>僧性空</head> <lb ed="J" n="0033a15"/><p xml:id="pJ33p0033a1501">吴泗洲寺僧性空。弃应院闭关尧封山。尝寄予所发 <lb ed="J" n="0033a16"/>誓愿。及禀告十方等语。予嘉歎稀有。俄而魔著。遂癫 <lb ed="J" n="0033a17"/>狂以死。予甚悼焉。揆其由。盖由乍起信心。有信无慧 <lb ed="J" n="0033a18"/>故也。古人心地未通。不远千里。参师访道。出一丛林。 <lb ed="J" n="0033a19"/>入一保社。乃至穷遊遍历。曾不休息。得意之後。方于 <lb ed="J" n="0033a20"/>水边林下长养圣胎耳。何得纔離火宅。便入死关。有 <lb ed="J" n="0033a21"/>过。不知。有疑莫辨。求升而反堕。又奚怪其然哉。颇有 <lb ed="J" n="0033a22"/>初心学人。结茅深山。孤孑独居。自谓高致。虽未必魔 <lb ed="J" n="0033a23"/>癫。而亦顿失利益不少。明者试一思之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033a24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">行脚</cb:mulu><head>行脚</head> <lb ed="J" n="0033a25"/><p xml:id="pJ33p0033a2501">予单丁行脚时。忍饥渴。衝寒暑。备历诸苦。今幸得把 <lb ed="J" n="0033a26"/>茅盖头。虽不识修行。而识惭愧。雲水乍到。供事唯勤。 <lb ed="J" n="0033a27"/>己身受用。不敢过分。盖谓曾为浪子偏怜客。穷汉起 <lb ed="J" n="0033a28"/>家。惜土如金也。今乍入缁门。便住见成庵院。事事如 <lb ed="J" n="0033a29"/>意。喩似富家儿。不谙民间疾苦。纵才智兼人。无赖参 <lb ed="J" n="0033a30"/>访。而闭门自大。习成我慢。增长无明。亦所失多矣。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0033b" n="0033b"/> <lb ed="J" n="0033b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">妙宗钞</cb:mulu><head>妙宗钞</head> <lb ed="J" n="0033b02"/><p xml:id="pJ33p0033b0201">曩一僧谓余曰。<persName>佛</persName>示西方。本为普利诸根。速超生死。 <lb ed="J" n="0033b03"/>是易行道。而知礼法师纯以台教精深观法释之。使 <lb ed="J" n="0033b04"/>易反成难。失<persName>如来</persName>曲为凡夫本意。此论亦甚有理。今 <lb ed="J" n="0033b05"/>思之。古人谓解<persName>佛</persName>经。寧以浅为深。毋以深为浅。则妙 <lb ed="J" n="0033b06"/>宗所说。利根者自悟深理。钝根者亦不失依经直观。 <lb ed="J" n="0033b07"/>求愿往生。似无所碍。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出神(一)</cb:mulu><head>出神<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0033b09"/><p xml:id="pJ33p0033b0901">或问仙出神。禅者能之乎。曰。能之而不为也。楞严云。 <lb ed="J" n="0033b10"/>其心離身反观其面是也。而继之曰。非为圣证。若作 <lb ed="J" n="0033b11"/>圣解。即受群邪。是能之而不为也。又问。神之出也。有 <lb ed="J" n="0033b12"/>阴有阳。楞严所云。阴神也。仙出阳神。禅者能之乎。曰。 <lb ed="J" n="0033b13"/>亦能之而不为也。或者愕。曰。毋愕也。尔不见初祖已 <lb ed="J" n="0033b14"/>没。隻履西归乎。尔不见宝志公狱中一身市中一身 <lb ed="J" n="0033b15"/>乎。尔不见沩山宴坐静室。乃于莊上吃油餈乎。然亦 <lb ed="J" n="0033b16"/>不名圣证。宗门诃之。昔一僧入定出神。自言我之出 <lb ed="J" n="0033b17"/>神。不论远近。皆能往来。亦能取物。正阳神也。先德责 <lb ed="J" n="0033b18"/>云。圆顶方袍。参禅学道。奈何作此鬼神活计。是故吾 <lb ed="J" n="0033b19"/>宗大禁。不许出神。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033b20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出神(二)</cb:mulu><head>出神<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0033b21"/><p xml:id="pJ33p0033b2101">又问神有何过。曰。神即识也。而分粗细。有出有入者 <lb ed="J" n="0033b22"/>粗也。直饶出入俱泯。尙住细识。细之又细。悉皆浑化。 <lb ed="J" n="0033b23"/>始得本体耳。而著于出入以为奇妙。前所谓无量劫 <lb ed="J" n="0033b24"/>来生死本。痴人认作本来人也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033b25"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">闻讣</cb:mulu><head>闻讣</head> <lb ed="J" n="0033b26"/><p xml:id="pJ33p0033b2601">闻人讣音必大惊讶。此虽世间常情。然生必有死。亦 <lb ed="J" n="0033b27"/>世间常事。自古及今。无一人得免者。何足惊讶。特其 <lb ed="J" n="0033b28"/>虚生浪死而不闻道。是重可惊讶。而恬不惊讶。悲夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033b29"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">斋素</cb:mulu><head>斋素</head> <lb ed="J" n="0033b30"/><p xml:id="pJ33p0033b3001">富贵人不能斋素。其故有二。一者耽刍豢之悦口。二 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0033c" n="0033c"/> <lb ed="J" n="0033c01"/>者虑藜藿之损身。不知肉食蔬食。体之肥瘠或因之。 <lb ed="J" n="0033c02"/>而寿夭不与也。且鹿之寿最永于诸兽。而所食者草 <lb ed="J" n="0033c03"/>耳。虎食肉。而寿之长短于鹿何如也。鹿不肉而寿。人 <lb ed="J" n="0033c04"/>何独不然。虽然。有厄于病苦。心虽欲斋而力不副者。 <lb ed="J" n="0033c05"/>有制于所尊。心虽欲斋而势弗克者。则姑行月斋日 <lb ed="J" n="0033c06"/>斋及三净肉。但坚持不杀可也。久之夙习当自断。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">轮迴根本</cb:mulu><head>轮迴根本</head> <lb ed="J" n="0033c08"/><p xml:id="pJ33p0033c0801">圆觉谓轮迴以爱欲为根本。而此爱欲。百计制之。莫 <lb ed="J" n="0033c09"/>可除灭。盖贲育无所施其勇。良平无所用其智。而離 <lb ed="J" n="0033c10"/>娄公输无所著其明巧者也。虽不净观正彼对治。而 <lb ed="J" n="0033c11"/>博地凡夫障重染深。只见其净。不见其不净。观法精 <lb ed="J" n="0033c12"/>微。尟克成就。然则竟如之何。经云。欲生于汝意。意以 <lb ed="J" n="0033c13"/>思想生。今观此想复从何生。研之究之。又研究之。研 <lb ed="J" n="0033c14"/>之不休。究之不已。老鼠入牛角。当必有倒断处。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033c15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">病者众生之良药</cb:mulu><head>病者众生之良药</head> <lb ed="J" n="0033c16"/><p xml:id="pJ33p0033c1601">世人以病为苦。而先德云。病者众生之良药。夫药与 <lb ed="J" n="0033c17"/>病反。奈何以病为药。盖有形之身。不能无病。此理势 <lb ed="J" n="0033c18"/>所必然。而无病之时。嬉怡放逸。谁觉之者。唯病苦逼 <lb ed="J" n="0033c19"/>身。始知四大非实。人命无常。则悔悟之一機。而修进 <lb ed="J" n="0033c20"/>之一助也。予出家至今。大病垂死者三。而每病发悔 <lb ed="J" n="0033c21"/>悟。增修进。由是信良药之语其真至言哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0033c22"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">蛇成龙</cb:mulu><head>蛇成龙</head> <lb ed="J" n="0033c23"/><p xml:id="pJ33p0033c2301">昔人有喩。如蛇成龙。不改其皮。如人成<persName>佛</persName>。不改其面。 <lb ed="J" n="0033c24"/>此破愚夫著相求<persName>佛</persName>。盖彷彿为比。非的喩也。断章取 <lb ed="J" n="0033c25"/>義非全喩也。又有谓蛇伏地内。由修炼而成龙。不知 <lb ed="J" n="0033c26"/>此性禀使然。非修炼所致。是故汚水中虫化而为蚊。 <lb ed="J" n="0033c27"/>厕圂中虫化而为蝇。蜣之为蝉。蚕之为蛾。雉之为蜃。 <lb ed="J" n="0033c28"/>雀之为蛤。鲨之为虎。鲲之为鹏。如是之类。种种非一。 <lb ed="J" n="0033c29"/>岂其有修炼之術乎。又不见草之为萤。饭之为螺。瓦 <lb ed="J" n="0033c30"/>之为鸳鸯。无情而化有情。修炼安在。吾恐不明理者。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0034a" n="0034a"/> <lb ed="J" n="0034a01"/>名为学道。潜作邪因。妄冀邪果。不得不辩。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">名利</cb:mulu><head>名利</head> <lb ed="J" n="0034a03"/><p xml:id="pJ33p0034a0301">荣名厚利。世所同竞。而昔贤谓求之既不可得。却之 <lb ed="J" n="0034a04"/>亦不可免。此却之不可免一语最极玄妙。处世者当 <lb ed="J" n="0034a05"/>深信熟玩。盖求不可得。人或知之。却不可免。谁知之 <lb ed="J" n="0034a06"/>者。如知其不可免也。何以求为。又求之未得。不勝其 <lb ed="J" n="0034a07"/>愠。及其得之。不勝其喜。如知其不可免也。何以喜为。 <lb ed="J" n="0034a08"/>又己得则喜。他人得之则忌。如知其不可免也。何以 <lb ed="J" n="0034a09"/>忌为。庶幾达夙缘之自致。了万境之如空。而成败利 <lb ed="J" n="0034a10"/>钝。兴味萧然矣。故知此语玄妙。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">临终正念</cb:mulu><head>临终正念</head> <lb ed="J" n="0034a12"/><p xml:id="pJ33p0034a1201">经言人欲终时。闻钟磬声。增其正念。而杭俗亡者气 <lb ed="J" n="0034a13"/>绝良久。方乃召僧击磬。已无及矣。又讹为之说曰。磬 <lb ed="J" n="0034a14"/>之鸣也。促亡人行赴阎罗也。其谬一至于是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">花香</cb:mulu><head>花香</head> <lb ed="J" n="0034a16"/><p xml:id="pJ33p0034a1601">庭中百合花开。昼虽有香。澹如也。入夜而香始烈。夫 <lb ed="J" n="0034a17"/>鼻非钝于昼而利于夜也。白日喧动。诸境纷杂。目视 <lb ed="J" n="0034a18"/>焉。耳听焉。鼻之力为耳目所分而不得专也。用志不 <lb ed="J" n="0034a19"/>分。乃凝于神。信夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034a20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">人虎传</cb:mulu><head>人虎传</head> <lb ed="J" n="0034a21"/><p xml:id="pJ33p0034a2101">说海载人虎传。一僧戏披虎皮于山径间。有见而怖 <lb ed="J" n="0034a22"/>走。遗其橐囊者。辄取之。皮忽著身。遂成虎。不敢归寺。 <lb ed="J" n="0034a23"/>而心历历然人也。渐饥。不得已。食狐兔羊犬。既而捕 <lb ed="J" n="0034a24"/>得人。将食之。视之僧也。大悔恨。恨极悲嚎。擧身自掷。 <lb ed="J" n="0034a25"/>皮忽堕地。还复人体。因感斯异。乃破衲行乞。遍参知 <lb ed="J" n="0034a26"/>识。刻心办道。後竟成名德云。经云。一切唯心造。观于 <lb ed="J" n="0034a27"/>是尤信。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034a28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六道互具</cb:mulu><head>六道互具</head> <lb ed="J" n="0034a29"/><p xml:id="pJ33p0034a2901">六道之中。复有六道。且以人言之。有人而天者。诸国 <lb ed="J" n="0034a30"/>王大臣之类是也。有人而人者。诸小臣。及平民衣食 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0034b" n="0034b"/> <lb ed="J" n="0034b01"/>饶足处世安然之类是也。有人而修罗者。诸狱吏屠 <lb ed="J" n="0034b02"/>儿刽子之类是也。有人而畜牲者。诸负重力役。恒受 <lb ed="J" n="0034b03"/>鞭挞之类是也。有人而饿鬼者。诸贫穷乞人。啼饥号 <lb ed="J" n="0034b04"/>寒之类是也。有人而地狱者。诸刑戮剐割之类是也。 <lb ed="J" n="0034b05"/>天等五道亦复如是。所以然者。昔因持戒修福。今得 <lb ed="J" n="0034b06"/>人身。而所修戒福有上中下。此三种中复有三种。多 <lb ed="J" n="0034b07"/>多无尽。各随其心。感报不一。经云。一切唯心造。又观 <lb ed="J" n="0034b08"/>于是尤信。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">智慧</cb:mulu><head>智慧</head> <lb ed="J" n="0034b10"/><p xml:id="pJ33p0034b1001">增壹阿含经。<persName>佛</persName>言。戒律成就。是世俗常数。三昧成就。 <lb ed="J" n="0034b11"/>亦世俗常数。神足飞行成就。亦世俗常数。唯智慧成 <lb ed="J" n="0034b12"/>就为第一義。则知戒定等三学。佈施等六波罗蜜。唯 <lb ed="J" n="0034b13"/>智慧最重。不可轻也。唯智慧最先。不可後也。唯智慧 <lb ed="J" n="0034b14"/>贯彻一切法门。不可等也。经云因戒生定。因定发慧。 <lb ed="J" n="0034b15"/>盖语其生发之次第则然。而要当知所重知所先知 <lb ed="J" n="0034b16"/>所贯彻始得。虽然。此智慧者。又非聪明才辩之谓也。 <lb ed="J" n="0034b17"/>如前世智当悟中说。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">外学</cb:mulu><head>外学</head> <lb ed="J" n="0034b19"/><p xml:id="pJ33p0034b1901">隋梁州沙门慧全。徒众五百。中一人颇粗异。全素所 <lb ed="J" n="0034b20"/>不录。忽自云得那含果。全有疾闭门。其人径至榻前 <lb ed="J" n="0034b21"/>问疾。而门闭如故。明日复然。因谓全曰。师命过当生 <lb ed="J" n="0034b22"/>婆罗门家。全云。我一生坐禅。何故生彼。答云。师信道 <lb ed="J" n="0034b23"/>不笃。外学未绝。虽有福业。不得超诣。今时僧有学老 <lb ed="J" n="0034b24"/>莊者。有学擧子业经书者。有学毛诗楚骚。及古词赋 <lb ed="J" n="0034b25"/>者。彼以禅为务。但外学未绝。尙缘此累道。今恣意外 <lb ed="J" n="0034b26"/>学。而禅置之罔闻。不知其可也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034b27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">灵裕法师</cb:mulu><head>灵裕法师</head> <lb ed="J" n="0034b28"/><p xml:id="pJ33p0034b2801">裕法师之说经也。或一字盘桓。动经纍日。或片时之 <lb ed="J" n="0034b29"/>顷。便消数卷。或分科已定。及至後讲。更改前科。增减 <lb ed="J" n="0034b30"/>出没。随機显晦。学者疑焉。裕曰。此大士之宏规也。可 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0034c" n="0034c"/> <lb ed="J" n="0034c01"/>以恒情断乎。裕师盖得无碍辩才。庶幾乎于法自在。 <lb ed="J" n="0034c02"/>而拘名著相。以文害辞。以辞害意。与夫参死句之辈。 <lb ed="J" n="0034c03"/>何足以知之。今人不可执己见。而蔑视勝流。轻谈横 <lb ed="J" n="0034c04"/>议。又不可昧己量。而效颦先德妄行自用也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034c05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">行脚住山</cb:mulu><head>行脚住山</head> <lb ed="J" n="0034c06"/><p xml:id="pJ33p0034c0601">今人见玄沙不越岭。保福不度关。便端拱安居。眼空 <lb ed="J" n="0034c07"/>四海。及见雪峰三登投子。九上洞山。赵州八旬行脚。 <lb ed="J" n="0034c08"/>便奔南走北。浪荡一生。斯二者皆非也。心地未明。正 <lb ed="J" n="0034c09"/>应千里万里亲附知识。何得守愚空坐我慢自高。既 <lb ed="J" n="0034c10"/>为生死。参师访道。又何得观山观水徒夸履历之廣 <lb ed="J" n="0034c11"/>而已哉。正因行脚之士自不如是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034c12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">楞严房融所作</cb:mulu><head>楞严房融所作</head> <lb ed="J" n="0034c13"/><p xml:id="pJ33p0034c1301">有见楞严不独義深。亦复文妙。遂疑是丞相房融所 <lb ed="J" n="0034c14"/>作。夫译经馆番汉僧及词臣居士等不下数十百人。 <lb ed="J" n="0034c15"/>而後一部之经始成。融不过润色其文。非专主其義 <lb ed="J" n="0034c16"/>也。设融自出己意。创为是经。则融固天中天圣中圣 <lb ed="J" n="0034c17"/>矣。而考诸唐史。融之才智尙非柳韩元白之比。何其 <lb ed="J" n="0034c18"/>作楞严也。乃超孔孟老莊之先耶。嗟乎。千生百劫。得 <lb ed="J" n="0034c19"/>遇如是至精至微至玄至极之典。不死心信受。而生 <lb ed="J" n="0034c20"/>此下劣乖僻之疑。可悲也夫。可悲也夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034c21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">果报(一)</cb:mulu><head>果报<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0034c22"/><p xml:id="pJ33p0034c2201">经言万法唯心。错会者谓无心则无因无果。故不患 <lb ed="J" n="0034c23"/>有业。唯患有心。有业无心。阎老子其奈我何。遂安意 <lb ed="J" n="0034c24"/>造业。无复顾忌。不知无心有二。如理思惟。用心之极。 <lb ed="J" n="0034c25"/>而自然入于无心三昧者。真无心也。起心造业。又起 <lb ed="J" n="0034c26"/>心制心。强制令无。似得无心。心恰成有。心有则业有。 <lb ed="J" n="0034c27"/>阎老子铁棒未放汝在。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0034c28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">果报(二)</cb:mulu><head>果报<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0034c29"/><p xml:id="pJ33p0034c2901">又经言具足智慧菩萨脱使堕落。在畜牲中。畜牲中 <lb ed="J" n="0034c30"/>王。在饿鬼中。饿鬼中王。错会者谓有智则能转业。故 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0035a" n="0035a"/> <lb ed="J" n="0035a01"/>不患有业。唯患无智。有业有智。阎老子其奈我何。遂 <lb ed="J" n="0035a02"/>安意造业。无复顾忌。不知经称智慧非等闲世智之 <lb ed="J" n="0035a03"/>谓也。且汝智慧得如文殊身子否。纵不及此。次而下 <lb ed="J" n="0035a04"/>之。得如善星调达否。善星博学十八香象所载法聚。 <lb ed="J" n="0035a05"/>调达得罗汉神通。而俱不免生陷地狱。况汝智慧未 <lb ed="J" n="0035a06"/>必勝此二人乎。杯水不能熄车薪之火。萤光不能破 <lb ed="J" n="0035a07"/>幽谷之昏。今之小智。灭业幾何。阎老子铁棒未放汝 <lb ed="J" n="0035a08"/>在。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">塞翁</cb:mulu><head>塞翁</head> <lb ed="J" n="0035a10"/><p xml:id="pJ33p0035a1001">得失曾无定形。祸福互为倚伏。塞翁一段因缘。人皆 <lb ed="J" n="0035a11"/>知之。而未必信之也。予失足沸汤。筋癴不伸。蓄双柺 <lb ed="J" n="0035a12"/>为二侍。若将终身焉。作跛脚法师歌自嘲。有只愁此 <lb ed="J" n="0035a13"/>脚不终疾之句。既而足伸如故。笑以为诗谶。而依然 <lb ed="J" n="0035a14"/>奉以为诗规也。且感且惧。愿无忘射钩。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">神通</cb:mulu><head>神通</head> <lb ed="J" n="0035a16"/><p xml:id="pJ33p0035a1601">神通大约有三。一报得。一修得。一证得。报得者。福业 <lb ed="J" n="0035a17"/>自致。如诸天皆能彻视彻听。及鬼亦有通是也。修得 <lb ed="J" n="0035a18"/>者。习学而成。如提婆达多学神通于阿难尊者是也。 <lb ed="J" n="0035a19"/>证得者。专心学道。无心学通。道具而通自具。但迟速 <lb ed="J" n="0035a20"/>不同耳。如古今诸祖诸善知识是也。较而论之。得道 <lb ed="J" n="0035a21"/>不患无通。得通未必有道。先德有言。神通妙用不如 <lb ed="J" n="0035a22"/>阇黎。<persName>佛</persName>法还须老僧。意有在矣。试为之喩。世间官人 <lb ed="J" n="0035a23"/>所有爵禄冠服府署仪卫等。若神通然。而亦有三种。 <lb ed="J" n="0035a24"/>其报得者。如功勋荫袭。自然而有者也。其修得者。人 <lb ed="J" n="0035a25"/>力夤缘。古人所恶不由其道者是也。其证得者。道明 <lb ed="J" n="0035a26"/>德立而位自随之。仲尼云学也禄在其中矣是也。是 <lb ed="J" n="0035a27"/>三者。勝劣可知也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035a28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大豪贵人</cb:mulu><head>大豪贵人</head> <lb ed="J" n="0035a29"/><p xml:id="pJ33p0035a2901">世间大豪贵人多从修行中来。然有三等。其一持戒 <lb ed="J" n="0035a30"/>修福。而般若正智念念不忘。则来生虽处高位。五欲 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0035b" n="0035b"/> <lb ed="J" n="0035b01"/>具足。而心则时时在道。真所谓有发僧也。其二持戒 <lb ed="J" n="0035b02"/>修福。而般若之念稍疏。则来生遊戏法门而已。其三 <lb ed="J" n="0035b03"/>持戒修福。而于般若藐不繫念。则来生为顺境所迷。 <lb ed="J" n="0035b04"/>偝善从恶。甚而谤<persName>佛</persName>毁法灭僧者有矣。鞫其因地。则 <lb ed="J" n="0035b05"/>均之修行人耳。而差别如是。来生更来生。其差别又 <lb ed="J" n="0035b06"/>何如也。寒心哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">天台淸凉(一)</cb:mulu><head>天台淸凉<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0035b08"/><p xml:id="pJ33p0035b0801">人有恒言曰。天台贤首。愚尝究之。南嶽擧其纲。而万 <lb ed="J" n="0035b09"/>目毕张。则莫备乎天台。贤首持其衡。而千星交罗。则 <lb ed="J" n="0035b10"/>莫备乎淸凉。盖自有<persName>佛</persName>法以来。天台集其大成。自有 <lb ed="J" n="0035b11"/>天台以来。淸凉集其大成矣。故当以二师相对而名 <lb ed="J" n="0035b12"/>宗也。或曰。人于天台无议矣。于贤首或置喙焉何也。 <lb ed="J" n="0035b13"/>曰。喙贤首者。亦百喙而一中耳。又向不云乎。贤首之 <lb ed="J" n="0035b14"/>道。至淸凉而始备。是则天台淸凉二师。恩如父母道 <lb ed="J" n="0035b15"/>亦如父母。且淸凉可得议乎。或未答。予笑曰。毋劳尔 <lb ed="J" n="0035b16"/>思也。天台之後有淸凉。犹尧舜之後有孔子也。而又 <lb ed="J" n="0035b17"/>何议也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">天台淸凉(二)</cb:mulu><head>天台淸凉<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0035b19"/><p xml:id="pJ33p0035b1901">或曰。彼四教此五教。判然二宗矣。然亦有同欤曰。毋 <lb ed="J" n="0035b20"/>以二为也。四之与五。犹五蕴六根。开合焉耳矣。五教 <lb ed="J" n="0035b21"/>之小。即摄入四中之藏而藏之为言。犹迹涉于混。故 <lb ed="J" n="0035b22"/>另分曰小也。五教之顿。即摄入四中之圆。而达摩直 <lb ed="J" n="0035b23"/>指正属乎顿。欲其彰显。故特标曰顿也。二宗之圆教 <lb ed="J" n="0035b24"/>一也。而花严十玄之旨。四之圆犹含其意而未尽。故 <lb ed="J" n="0035b25"/>小始终顿之後。而独冠以一乘之圆。有深意也。以其 <lb ed="J" n="0035b26"/>各为一时之所依归。而均为万代之所程式。以是名 <lb ed="J" n="0035b27"/>之二宗。宗常二而道常一。歧而二之则非矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035b28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">栯堂山居诗</cb:mulu><head>栯堂山居诗</head> <lb ed="J" n="0035b29"/><p xml:id="pJ33p0035b2901">永明石屋中峰诸大老。皆有山居诗。发明自性。响振 <lb ed="J" n="0035b30"/>千古。而兼之乎气格雄浑。句字精工。则栯堂四十咏 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0035c" n="0035c"/> <lb ed="J" n="0035c01"/>尤为诸家绝唱。所以然者。以其皆自真参实悟。溢于 <lb ed="J" n="0035c02"/>中而扬于外。如微风过极乐之宝树。帝心感乾闼之 <lb ed="J" n="0035c03"/>瑶琴。不搏而声。不抚而鸣。是诗之极妙。而又不可以 <lb ed="J" n="0035c04"/>诗论也。不攻其本而拟其末。终世推敲。则何益矣。愿 <lb ed="J" n="0035c05"/>居山者学古人之道。毋学古人之诗。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035c06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">山色</cb:mulu><head>山色</head> <lb ed="J" n="0035c07"/><p xml:id="pJ33p0035c0701">近观山色。苍然其靑焉。如蓝也。远观山色。鬱然其翠 <lb ed="J" n="0035c08"/>焉。如蓝之成靛也。山之色果变乎。山色如故。而目力 <lb ed="J" n="0035c09"/>有长短也。自近而渐远焉。靑易为翠。自远而渐近焉。 <lb ed="J" n="0035c10"/>翠易为靑。是则靑以缘会而靑。翠以缘会而翠。非唯 <lb ed="J" n="0035c11"/>翠之为幻。而靑亦幻也。盖万法皆如是矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035c12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">见生梦</cb:mulu><head>见生梦</head> <lb ed="J" n="0035c13"/><p xml:id="pJ33p0035c1301">夜梦中多见生事。罕梦前生何也。盖梦以想成。想多 <lb ed="J" n="0035c14"/>见生。不及前生故也。且三乘贤圣。尙有隔阴出胎乍 <lb ed="J" n="0035c15"/>时之昏。况具缚凡夫。脱一壳入一壳。从母腹中顚倒 <lb ed="J" n="0035c16"/>而下。尙何能记忆前生耶。唯據其目前纷纷纭纭。昼 <lb ed="J" n="0035c17"/>则为想。夜则为梦耳。而或时未见之物。未作之事。未 <lb ed="J" n="0035c18"/>历之位。现于梦中者。则无始之境任运而然亦莫知 <lb ed="J" n="0035c19"/>其所以然而然也。想阴既破。寤寐恒一。幸相与致力 <lb ed="J" n="0035c20"/>焉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0035c21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">礼忏僧</cb:mulu><head>礼忏僧</head> <lb ed="J" n="0035c22"/><p xml:id="pJ33p0035c2201">有修净土忏法者。一僧谓曰。经不云乎。若欲忏悔者。 <lb ed="J" n="0035c23"/>端坐念实相。胡为是仆仆尔亟拜也。忏者问。如何是 <lb ed="J" n="0035c24"/>实相。僧云。心不起妄。即是实相。又问。心是何物。妄又 <lb ed="J" n="0035c25"/>何物。能制心者复是何物。僧无对。忏者曰。吾闻之。忏 <lb ed="J" n="0035c26"/>以理为正以事为助。虽念实相。而三业翘勤。亦不相 <lb ed="J" n="0035c27"/>碍。何以故。初機行人未能卒与实相相应。须藉外缘 <lb ed="J" n="0035c28"/>辅翼。法花谓我以异方便助显第一義是也。起信亦 <lb ed="J" n="0035c29"/>言末法众生修是法者。自惧不常値<persName>佛</persName><persName>如来</persName><persName>世尊</persName>。有 <lb ed="J" n="0035c30"/>异方便。教令念<persName>佛</persName>。求生净土。故知慈雲大师净土忏 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0036a" n="0036a"/> <lb ed="J" n="0036a01"/>法。酌古准今。至为精密。与法花光明诸忏。俱事理双 <lb ed="J" n="0036a02"/>备。人天交钦。照末法昏衢之大宝炬也。且治生产业 <lb ed="J" n="0036a03"/>不偝实相。是<persName>佛</persName>说否。僧云。如是。曰。然则礼忏不及治 <lb ed="J" n="0036a04"/>生产业乎。僧又无对。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">南嶽止观</cb:mulu><head>南嶽止观</head> <lb ed="J" n="0036a06"/><p xml:id="pJ33p0036a0601">南嶽大乘止观中引起信论文曰。是故论云。三者用 <lb ed="J" n="0036a07"/>大。能生世间出世间善恶因果故。起信原无恶字。读 <lb ed="J" n="0036a08"/>之令人骇然。且性恶虽是天台一家宗旨。然慈雲谓 <lb ed="J" n="0036a09"/>南嶽远承迦葉。次禀<name role="" type="person">马鸣</name>。而<name role="" type="person">马鸣</name>以古<persName>佛</persName>示居八地。 <lb ed="J" n="0036a10"/>南嶽以异德名列神僧。不应先圣後圣两相违悖。又 <lb ed="J" n="0036a11"/>起信言约義豐。辞精理极。总括大乘诸了義经。一句 <lb ed="J" n="0036a12"/>一字不可得而增减者也。彼南嶽自创为止观则已。 <lb ed="J" n="0036a13"/>今引起信。正出其来源。明有據也。而乃于本文所无 <lb ed="J" n="0036a14"/>辄为增益。有是理乎。必後人为之耳。或谓此书刻自 <lb ed="J" n="0036a15"/>慈雲。宜无赝杂。噫。安知非慈雲之後。又後人所增耶。 <lb ed="J" n="0036a16"/>我虽至愚。定知南嶽不改起信。请高明更详之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">韩昌黎</cb:mulu><head>韩昌黎</head> <lb ed="J" n="0036a18"/><p xml:id="pJ33p0036a1801">世传昌黎初闢<persName>佛</persName>。後遇大顚。顿有悟入。然考其文集 <lb ed="J" n="0036a19"/>有曰。近传愈稍信释氏。此传者妄也。潮人无可与语。 <lb ed="J" n="0036a20"/>僧大顚颇聪明。识道理。故与之遊。其归也。留衣服为 <lb ed="J" n="0036a21"/>别。此人之情。非崇信其道。求福田利益也。观此。则悍 <lb ed="J" n="0036a22"/>然不信如故。安在其悟入也。虽然。若據示现影响。逆 <lb ed="J" n="0036a23"/>顺赞扬。则不可测。安知昌黎非故为是引发因缘耶。 <lb ed="J" n="0036a24"/>不有昌黎之闢<persName>佛</persName>。何从有明教之非韩。钟因击而声 <lb ed="J" n="0036a25"/>始洪。烛以剪而光愈茂。是故未得宿命。未具他心。未 <lb ed="J" n="0036a26"/>可纵口高谈。臧否人物。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036a27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">惺寂</cb:mulu><head>惺寂</head> <lb ed="J" n="0036a28"/><p xml:id="pJ33p0036a2801">止观之贵均等。尙矣。圣人复起。不能易矣。或有稍缓 <lb ed="J" n="0036a29"/>急于其间者曰。经言因定发慧。则止为要。以是相沿 <lb ed="J" n="0036a30"/>成习。修行之人。多主寂静。唯永嘉既为惺惺寂寂寂 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0036b" n="0036b"/> <lb ed="J" n="0036b01"/>寂惺惺之说以明均等。而後文曰。惺惺为正。寂寂为 <lb ed="J" n="0036b02"/>助。则迥然独得之见。从古至今。无道及者。自後宗门 <lb ed="J" n="0036b03"/>教人看话头以期彻悟。而妙喜诃默照为邪禅。正此 <lb ed="J" n="0036b04"/>意也。是故<persName>佛</persName>称大觉。众生称不觉。觉者。惺也。永嘉之 <lb ed="J" n="0036b05"/>旨微乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道原</cb:mulu><head>道原</head> <lb ed="J" n="0036b07"/><p xml:id="pJ33p0036b0701">或问。道德经云。吾不知其名。字之曰道。则道之一言 <lb ed="J" n="0036b08"/>自老子始。而万代遵之。<persName>佛</persName>经之所谓道者。亦莫之能 <lb ed="J" n="0036b09"/>违也。则何如。曰。著于易则云履道坦坦。纪于书则云 <lb ed="J" n="0036b10"/>必求诸道。咏于诗则云周道如砥。五千言未出。道之 <lb ed="J" n="0036b11"/>名已先立矣。况彼之所谓道者。乃法乎自然。如其空 <lb ed="J" n="0036b12"/>无来原。自然生道。则淸凉判为无因。如其本于自然。 <lb ed="J" n="0036b13"/>方乃生道。则淸凉判为邪因。无因邪因。皆异计耳。非 <lb ed="J" n="0036b14"/><persName>佛</persName>之所谓道也。<persName>佛</persName>道则万法由乎自心。非自然非不 <lb ed="J" n="0036b15"/>自然。经言阿耨多罗三藐三菩提者。是无上正觉之 <lb ed="J" n="0036b16"/>大道也。尙非自然。何况法自然者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">菩萨不现今时</cb:mulu><head>菩萨不现今时</head> <lb ed="J" n="0036b18"/><p xml:id="pJ33p0036b1801">窃怪今时造业者多。信道者寡。菩萨既度生无已。何 <lb ed="J" n="0036b19"/>不分身示现。化诱群迷。且昔<persName>佛</persName>法东流。自汉魏以迄 <lb ed="J" n="0036b20"/>宋元。善知识出世。若鳞次然。元季国初。犹见一二。近 <lb ed="J" n="0036b21"/>胡寥寥无闻。如地藏愿度尽众生。观音称无刹不现。 <lb ed="J" n="0036b22"/>岂其忍遗未度之生。亦有不现之刹耶。久而思之。乃 <lb ed="J" n="0036b23"/>知菩萨随缘度生。众生无缘。则不能度。喩如月在天 <lb ed="J" n="0036b24"/>上。本无绝水之心。水自不淸。月则不现。况今末法渐 <lb ed="J" n="0036b25"/>深。心垢弥甚。菩萨固时时度生。而生无受度之地。是 <lb ed="J" n="0036b26"/>则临浊水而求明月。奚可得乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036b27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><persName>如来</persName>不救杀业</cb:mulu><head><persName>如来</persName>不救杀业</head> <lb ed="J" n="0036b28"/><p xml:id="pJ33p0036b2801">复次今时造业。唯杀尤甚。无论四海之廣。即此一邑。 <lb ed="J" n="0036b29"/>于一日中所杀生命。牛羊犬豕。鹅鸭鱼鼈。动以千万。 <lb ed="J" n="0036b30"/>其细微者何可勝数。而春秋二时。飨天地。祀鬼神。蒸 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0036c" n="0036c"/> <lb ed="J" n="0036c01"/>尝于祖考。报德报功于先圣先贤。牲牷之用。不知其 <lb ed="J" n="0036c02"/>幾。而天地不矜。鬼神不怜。祖考不知。先圣先贤不潜 <lb ed="J" n="0036c03"/>为禁止。至于<persName>如来</persName>。仁覆天地。慈摄鬼神。恩逾祖考。德 <lb ed="J" n="0036c04"/>冠于诸圣贤。何不稍示神通。或俾现受恶报。或令还 <lb ed="J" n="0036c05"/>著本人。则谁不战惧改悔。而漠然若罔闻者何也。久 <lb ed="J" n="0036c06"/>而思之。乃知今牛羊等因昔造杀。报在畜牲。彼旃陀 <lb ed="J" n="0036c07"/>罗。即前所杀。转为能杀。因缘会遇。始畅本怀。定业使 <lb ed="J" n="0036c08"/>然。无能救者。俟其业尽。然後报息。虽天中天。圣中圣。 <lb ed="J" n="0036c09"/>亦末如之何也已。况宿报甫平。新殃更造。因果相循。 <lb ed="J" n="0036c10"/>吾不知其所终也。且往者莫谏。来者可追。则今断杀 <lb ed="J" n="0036c11"/>因。後无杀果。<persName>如来</persName>明训。彰如日星。为诸众生而救杀 <lb ed="J" n="0036c12"/>业。不已至乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036c13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">增减古人文字</cb:mulu><head>增减古人文字</head> <lb ed="J" n="0036c14"/><p xml:id="pJ33p0036c1401">友人处偶见野史一帙。及前辈警世诗偈。颇多增减 <lb ed="J" n="0036c15"/>旧文。因思古今著述。儒籍除六经论孟。梵典除<persName>佛</persName>菩 <lb ed="J" n="0036c16"/>萨经论。及出自名称最显赫诸大老。愼不敢动。其馀 <lb ed="J" n="0036c17"/>亦颇随意增减。夫流通善法。利济众生。实出美心良 <lb ed="J" n="0036c18"/>意。而委任他人。俾之雠校。以致如是。愿躬自主之。苟 <lb ed="J" n="0036c19"/>存慇重之心。必有为吹藜者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036c20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">毒蛇喩</cb:mulu><head>毒蛇喩</head> <lb ed="J" n="0036c21"/><p xml:id="pJ33p0036c2101">昔<persName>佛</persName>行田间。见遗橐在地。指之曰。毒蛇毒蛇。言已径 <lb ed="J" n="0036c22"/>去。有耕夫荷锄。往击之。则遗橐也。持而归。得金数镒。 <lb ed="J" n="0036c23"/>大喜过望。俄而闻于王。责令输官。以为献少匿多。楚 <lb ed="J" n="0036c24"/>掠备至。征索无已。幷其恒产俱尽。他日遇<persName>佛</persName>。泣曰瞿 <lb ed="J" n="0036c25"/>昙诳我。瞿昙误我。<persName>佛</persName>言。向汝道毒蛇。是毒蛇否。嗟乎。 <lb ed="J" n="0036c26"/>今之螫于毒蛇者众矣。螫而无悔。而复受其螫者亦 <lb ed="J" n="0036c27"/>众矣。岂独一耕夫哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0036c28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">食肉(一)</cb:mulu><head>食肉<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0036c29"/><p xml:id="pJ33p0036c2901">有僧业楞伽。偶会缁素。一居士。儒生也。断肉茹素。同 <lb ed="J" n="0036c30"/>列相与咻之。楞伽僧不唯不解众咻。反从而和之。劝 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0037a" n="0037a"/> <lb ed="J" n="0037a01"/>之。生不得已。为一擧箸。噫。此僧他日读楞伽。至<persName>佛</persName>言 <lb ed="J" n="0037a02"/>有无量因缘不应食肉。不知作何面貌。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">食肉(二)</cb:mulu><head>食肉<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0037a04"/><p xml:id="pJ33p0037a0401">世人于朋友戚属。见有断肉茹素者。不惊以为奇。则 <lb ed="J" n="0037a05"/>笑以为愚。夫人之与畜。同一肉聚耳。肉人不食肉兽。 <lb ed="J" n="0037a06"/>此天理人情之所必至也。亦何足奇。而况谓之愚乎。 <lb ed="J" n="0037a07"/>吁。众生之迷昧也极矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">曹溪不断思想</cb:mulu><head>曹溪不断思想</head> <lb ed="J" n="0037a09"/><p xml:id="pJ33p0037a0901">有诵六祖偈云。惠能没伎俩。不断百思想。对境心数 <lb ed="J" n="0037a10"/>起。菩提作么长。扬扬自谓得旨。便拟纵心任身。一切 <lb ed="J" n="0037a11"/>无碍。坐中一居士斥之曰。大师此偈。药卧轮能断思 <lb ed="J" n="0037a12"/>想之病也。尔未有是病。妄服是药。是药反成病。善哉 <lb ed="J" n="0037a13"/>言乎。今更为一喩。曹溪之不断百思想。明镜之不断 <lb ed="J" n="0037a14"/>万象也。今人之不断百思想。素缣之不断五彩也。曹 <lb ed="J" n="0037a15"/>溪之对境心数起。空谷之遇呼而声起也。今人之对 <lb ed="J" n="0037a16"/>境心数起。枯木之遇火而烟起也。不揣己而自附于 <lb ed="J" n="0037a17"/>先圣者。试闲处一思之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四知</cb:mulu><head>四知</head> <lb ed="J" n="0037a19"/><p xml:id="pJ33p0037a1901">天知地知。子知我知。杨伯起语也。议者谓人<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1901" n="0037a1901"/><anchor xml:id="beg0037a1901" n="0037a1901"/>己<anchor xml:id="end0037a1901"/>之知 <lb ed="J" n="0037a20"/>异矣。天地则无二知也。愚少时亦以为然。後读内典 <lb ed="J" n="0037a21"/><persName>佛</persName>骂意经。有四知之说。正与此同。盖云天神知。地神 <lb ed="J" n="0037a22"/>知。彼心知。我心知也。花严世主品。主天主地。主日主 <lb ed="J" n="0037a23"/>夜。主山主海等。莫不有神。则伯起之说非谬。故知先 <lb ed="J" n="0037a24"/>贤语未可轻议。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037a25"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大五行</cb:mulu><head>四大五行</head> <lb ed="J" n="0037a26"/><p xml:id="pJ33p0037a2601">五行之在世间。春夏秋冬而中气也。东西南北而中 <lb ed="J" n="0037a27"/>方也。天之经也。地之纬也。自然之理。而亦必然之势 <lb ed="J" n="0037a28"/>也。乃<persName>佛</persName>经不曰五行而曰四大。说者曰。地水火有五 <lb ed="J" n="0037a29"/>行之三矣。金摄于地。木摄于风。则四未尝不五也。此 <lb ed="J" n="0037a30"/>说良是。而未尽也。宇宙之内。则罗之五行足矣。统论 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0037b" n="0037b"/> <lb ed="J" n="0037b01"/>乎宇宙之外。而要其成住壞空之极致。则四大始足 <lb ed="J" n="0037b02"/>以该之。而犹未尽也。地水火风。又继之空也。识也。念 <lb ed="J" n="0037b03"/>也。而成七也。此何说也。地之质最为凝实。水之质不 <lb ed="J" n="0037b04"/>实而流衍。火之质至不可捉摸。而风则有气而无质 <lb ed="J" n="0037b05"/>矣。空则幷气而无之矣。然後会归于识。发动于念。从 <lb ed="J" n="0037b06"/>粗及微。通名七大而始尽也。彼五行者。地水火风之 <lb ed="J" n="0037b07"/>分佈。而成天成地成人物者也。五行狭而四大廣也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">世界</cb:mulu><head>世界</head> <lb ed="J" n="0037b09"/><p xml:id="pJ33p0037b0901">忆昔童子时。戏与诸童子相问难。谓天地尽处当作 <lb ed="J" n="0037b10"/>何状。将空然皆太虚欤。则此空者又何所止。将结实 <lb ed="J" n="0037b11"/>如垣壁欤。则此实者又何所止。诸童子无以应。笑而 <lb ed="J" n="0037b12"/>罢。而予则隐隐碍于胸中也。彼山海经所谓东西相 <lb ed="J" n="0037b13"/>去二亿里。南北相去一亿五万里。只據一方。诚管窥 <lb ed="J" n="0037b14"/>而已。後阅内典。至虚空不可尽。世界不可尽。意始大 <lb ed="J" n="0037b15"/>豁。以为非<persName>佛</persName>不能道。嗟乎。此未易言也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">年劫</cb:mulu><head>年劫</head> <lb ed="J" n="0037b17"/><p xml:id="pJ33p0037b1701">因世界以推年劫。自今而追昔。昔何所始。自今而要 <lb ed="J" n="0037b18"/>後。後何所终。彼太极图言太极而两仪而五行而万 <lb ed="J" n="0037b19"/>物。则太极为始。经世书约一元之数。而该之以十二 <lb ed="J" n="0037b20"/>万九千六百年。则元之初为始。然太极又何始。元之 <lb ed="J" n="0037b21"/>初又何始。纵令如岁序然。今岁之前有往岁。而往之 <lb ed="J" n="0037b22"/>又往。谁为最初之祖始乎。又何时为毕竟尽处。不复 <lb ed="J" n="0037b23"/>更始之永终乎。则冥然似醉。後读内典。至<persName>佛</persName>言无始。 <lb ed="J" n="0037b24"/>又言劫数不可尽。意始大豁。以为非<persName>佛</persName>不能道。嗟乎。 <lb ed="J" n="0037b25"/>此又未易言也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037b26"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">学道莫先智</cb:mulu><head>学道莫先智</head> <lb ed="J" n="0037b27"/><p xml:id="pJ33p0037b2701">韩信。楚士也。背楚之汉。楚卒以信困。汉以信兴。夫前 <lb ed="J" n="0037b28"/>後一信耳。而二国之兴废因之。善用与不善用之故 <lb ed="J" n="0037b29"/>也。六根在人。不善用之则名六贼。善用之则种种神 <lb ed="J" n="0037b30"/>通妙用耳。烦恼即菩提。岂不信哉。虽然。高帝之于信。 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0037c" n="0037c"/> <lb ed="J" n="0037c01"/>始待之。犹夫人。而萧相国奇之。既而请假王不之许。 <lb ed="J" n="0037c02"/>幾至偾事。而留侯成之。然则補偏救敝。默转而潜维 <lb ed="J" n="0037c03"/>者。智臣之力也。学道莫先智。亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037c04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道场放赦</cb:mulu><head>道场放赦</head> <lb ed="J" n="0037c05"/><p xml:id="pJ33p0037c0501">道场中放赦。僧道二门时有之。夫道崇天帝。不知此 <lb ed="J" n="0037c06"/>赦何人自<name role="" type="person">忉利天</name>宫领下人世。今羽士自为之。不幾 <lb ed="J" n="0037c07"/>于伪传圣旨耶。僧奉<persName>佛</persName>。而<persName>佛</persName>在常寂光中。毕竟王何 <lb ed="J" n="0037c08"/>国土。都何城邑。统何臣民。诏敕制诰。出何官僚。而亦 <lb ed="J" n="0037c09"/>效彼道流。作为赦书。此大可笑。今僧莫觉其非。斋家 <lb ed="J" n="0037c10"/>亦莫觉其非何也。无已。则有一焉。奏请于天。乞其颁 <lb ed="J" n="0037c11"/>赦。允与否唯天主之而已。若<persName>佛</persName>。则慈悲普覆。犹如虚 <lb ed="J" n="0037c12"/>空。无一众生不度。而奚以赦为也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037c13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">水陆仪文</cb:mulu><head>水陆仪文</head> <lb ed="J" n="0037c14"/><p xml:id="pJ33p0037c1401">水陆斋为普度盛典。金山仪文。相传昔于大藏放光。 <lb ed="J" n="0037c15"/>今藏无此文。世远不可考。未知尽出梁武皇祐律师。 <lb ed="J" n="0037c16"/>否。若夫始终条理。详而有章。凡圣交罗。约而能尽。辞 <lb ed="J" n="0037c17"/>理双得。则四明磐师所辑六卷之文最为允当。况金 <lb ed="J" n="0037c18"/>山者费廣而难擧。四明者财省而易成。正应流通无 <lb ed="J" n="0037c19"/>尽。而擧世莫之行。浙诸郡亦莫之行。唯本境仅行之。 <lb ed="J" n="0037c20"/>而又不直按其原本。增以闲文。杂以冘擧。反于紧要 <lb ed="J" n="0037c21"/>处疏略。可慨也。但第五卷说法开导处。备陈三观之 <lb ed="J" n="0037c22"/>旨。稍似过于繁密。更得简直易晓。则幽明愚智。兼利 <lb ed="J" n="0037c23"/>不遗。尽美矣。复尽善矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037c24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">见僧过</cb:mulu><head>见僧过</head> <lb ed="J" n="0037c25"/><p xml:id="pJ33p0037c2501">世有言。人不宜见僧过。见僧过得罪。然孔子圣人也。 <lb ed="J" n="0037c26"/>幸人知过。季路贤者也。喜过得闻。何僧之畏人知而 <lb ed="J" n="0037c27"/>不欲闻也。盖不见僧过。为白衣言耳。非为僧言也。僧 <lb ed="J" n="0037c28"/>赖有此。罔行而无忌。则此语者。白衣之良剂。而僧之 <lb ed="J" n="0037c29"/>砒鸩矣。悲夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0037c30"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心不在内</cb:mulu><head>心不在内</head> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0038a" n="0038a"/> <lb ed="J" n="0038a01"/><p xml:id="pJ33p0038a0101">楞严征心。谓心不在内者。指真心也。若妄想心。则亦 <lb ed="J" n="0038a02"/>可云在内。此意微妙。未易与不知者道。世书曰。心藏 <lb ed="J" n="0038a03"/>神。神即妄想别名。其所称心。则肉团之谓耳。有義学 <lb ed="J" n="0038a04"/>辈闻予言摇首不信。今请以事明之。人熟寐。戏以物 <lb ed="J" n="0038a05"/>压其心则魇。或自手误掩其心亦魇。又戏画睡人面。 <lb ed="J" n="0038a06"/>有至魇死者。此在内之明征也。義学曰。如是。则真妄 <lb ed="J" n="0038a07"/>成二物矣。曰。子徒知真妄不二。不知真妄一而常二 <lb ed="J" n="0038a08"/>二而常一也。不观水与冰乎。水冰不二。孰不知之。而 <lb ed="J" n="0038a09"/>水既成冰。水流动而无定方。冰凝实而有常所。真无 <lb ed="J" n="0038a10"/>方。妄有所。亦犹是也。从真起妄。妄外无真。由水结冰。 <lb ed="J" n="0038a11"/>冰外无水。故其体常一而用常二也。義学曰。此子臆 <lb ed="J" n="0038a12"/>见。终违楞严。有據则可。曰。有據。據在楞严。诸君自不 <lb ed="J" n="0038a13"/>察耳。经云。一迷为心。决定惑为色身之内。虽在色身 <lb ed="J" n="0038a14"/>之内。不妨体遍十方。正遍十方之时。不妨现在身内。 <lb ed="J" n="0038a15"/>此意妄想破尽者方能证之。吾与子尙在妄想中。葛 <lb ed="J" n="0038a16"/>藤且止。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">生死根本</cb:mulu><head>生死根本</head> <lb ed="J" n="0038a18"/><p xml:id="pJ33p0038a1801"><name role="" type="person">黄鲁直</name>之言曰。深求禅悦。照破生死之根。则忧畏婬 <lb ed="J" n="0038a19"/>怒无处著脚。但枯其根。枝葉自瘁。此至论也。但未明 <lb ed="J" n="0038a20"/>言孰为生死根者。又禅悦下。要紧在照破字。若得禅 <lb ed="J" n="0038a21"/>悦便谓至足。则内守幽闲。正生死根耳。须是穷参力 <lb ed="J" n="0038a22"/>究。了了见自本性。则生死无处著脚。生死尙无处著 <lb ed="J" n="0038a23"/>脚。忧畏婬怒何由而生。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038a24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">齐人</cb:mulu><head>齐人</head> <lb ed="J" n="0038a25"/><p xml:id="pJ33p0038a2501">子舆氏设齐人之喩。分明似一轴画。又似一堂排场 <lb ed="J" n="0038a26"/>戏剧。其摹写形容。备诸醜态。读此而不惕然悔悟者 <lb ed="J" n="0038a27"/>木石也。虽然。名利固世情之常。在有家者未足深责。 <lb ed="J" n="0038a28"/>染衣而齐人。吾不知其何心也。吁乎。伤哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038a29"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">至诚感人</cb:mulu><head>至诚感人</head> <lb ed="J" n="0038a30"/><p xml:id="pJ33p0038a3001">羊祜遗敌帅以酒。众难之。帅饮不疑。曰。岂有酖人羊 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0038b" n="0038b"/> <lb ed="J" n="0038b01"/>叔子哉。非真诚素孚。安能感人一至于是。今号为释 <lb ed="J" n="0038b02"/>子者。其取信六道众生。必如是而後可。又唐文皇纵 <lb ed="J" n="0038b03"/>死囚。约之来归。归不失期。虽後人作论驳难。而要之 <lb ed="J" n="0038b04"/>文皇此擧。实千古所稀有。胡可訾也。非真诚素孚。安 <lb ed="J" n="0038b05"/>能感人一至于是。今号为释子者。其不疑六道众生。 <lb ed="J" n="0038b06"/>亦必如是而後可。易曰中孚豚鱼吉。吾以二事观之。 <lb ed="J" n="0038b07"/>信然。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">亲善知识</cb:mulu><head>亲善知识</head> <lb ed="J" n="0038b09"/><p xml:id="pJ33p0038b0901">先德云。譬如弊人执烛。不以人敝故不取其照。即孔 <lb ed="J" n="0038b10"/>子不以人废言意也。借口者遂谓师不必择贤。但资 <lb ed="J" n="0038b11"/>其学识言论足矣。彼自不德我何与焉。遂依之不违。 <lb ed="J" n="0038b12"/>寧知芝兰鲍鱼。渐染成性乎。论语曰。不以人废言。又 <lb ed="J" n="0038b13"/>曰。因不失其亲。亦可宗也。胡不合而观之。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">念<persName>佛</persName>不专一</cb:mulu><head>念<persName>佛</persName>不专一</head> <lb ed="J" n="0038b15"/><p xml:id="pJ33p0038b1501">予昔在炼磨场中。时方丈谓众云。中元日当作盂兰 <lb ed="J" n="0038b16"/>盆斋。予以为设供也。俄而无设。唯念<persName>佛</persName>三日而已。又 <lb ed="J" n="0038b17"/>闻昔有院主为官司所勾摄。堂中第一座集众救护。 <lb ed="J" n="0038b18"/>众以为持诵也。亦高声唸<persName>佛</persName>而已。此二事迥出常情。 <lb ed="J" n="0038b19"/>有大人作略。真可师法。彼今之念<persName>佛</persName>者。名为专修。至 <lb ed="J" n="0038b20"/>于祷寿命则药师经。解罪愆则梁皇忏。济厄难则消 <lb ed="J" n="0038b21"/>灾咒。求智慧则观音文。向所念<persName>佛</persName>。束之高阁。若无補 <lb ed="J" n="0038b22"/>于事者。不思彼<persName>佛</persName>寿命无量。况百年寿命乎。不思念 <lb ed="J" n="0038b23"/>彼<persName>佛</persName>能灭八十亿劫生死重罪。况目前罪垢厄难乎。 <lb ed="J" n="0038b24"/>不思彼<persName>佛</persName>言我以智慧光。廣照无央界。况时人所称 <lb ed="J" n="0038b25"/>智慧乎。阿伽陀药。万病总持。二三其心。莫肯信服。神 <lb ed="J" n="0038b26"/>圣工巧。独且奈之何哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038b27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">伎乐</cb:mulu><head>伎乐</head> <lb ed="J" n="0038b28"/><p xml:id="pJ33p0038b2801">或曰。不作伎乐。及不往观听。此沙弥律。非菩萨道也。 <lb ed="J" n="0038b29"/>古有国王大臣以百千伎乐供<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>不之拒则何如。 <lb ed="J" n="0038b30"/>愚谓此有三義。一者圣凡不可例论。二者邪正不可 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0038c" n="0038c"/> <lb ed="J" n="0038c01"/>例论。三者自他不可例论。我为法王。于法自在。逆行 <lb ed="J" n="0038c02"/>顺行。天且不测。大圣人所作为。非凡夫可得而效颦 <lb ed="J" n="0038c03"/>也。一也。编古今事而为排场。其上则香山目连。及近 <lb ed="J" n="0038c04"/>日昙花等。以出世间正法感悟时人。其次则忠臣孝 <lb ed="J" n="0038c05"/>子義士贞女等。以世间正法感悟时人。如是等类。观 <lb ed="J" n="0038c06"/>固无害。所以者何。此不可观。则书史传记亦不可观。 <lb ed="J" n="0038c07"/>盖彼以言载事。此以人显事其意。一也。至于花月欢 <lb ed="J" n="0038c08"/>呼。干戈鬥鬨。诲婬启杀。导欲增悲。虽似讽谏昏迷。实 <lb ed="J" n="0038c09"/>则滋长放逸。在白衣犹宜戒之。况僧尼乎。二也。偶尔 <lb ed="J" n="0038c10"/>自观犹可。必教人使观则不可。三也。愼之哉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038c11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">身者父母遗体</cb:mulu><head>身者父母遗体</head> <lb ed="J" n="0038c12"/><p xml:id="pJ33p0038c1201">梦中忽忆二尊人病且亟。悲甚。既而曰。犹可为也。则 <lb ed="J" n="0038c13"/>稍自慰。正拟极力疗治。俄而梦也。复悲甚。既而复自 <lb ed="J" n="0038c14"/>慰曰。犹可为也。吾今此身。父母遗体也。及吾尙存。以 <lb ed="J" n="0038c15"/>父母遗体力行善事。是吾亲灭而不灭也。况力学无 <lb ed="J" n="0038c16"/>生乎。失今不自淬砺。是则大可恨耳。宏乎。尔安得晏 <lb ed="J" n="0038c17"/>然而已乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038c18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出谷喩(一)</cb:mulu><head>出谷喩<note place="inline">一</note></head> <lb ed="J" n="0038c19"/><p xml:id="pJ33p0038c1901">诗咏鸟谓出自幽谷。迁于乔木。盖别是非愼取舍之 <lb ed="J" n="0038c20"/>论也。昔德山作靑龙钞。初以为三祇炼修乃得成<persName>佛</persName>。 <lb ed="J" n="0038c21"/>而南方魔子谓一悟了毕。吾当往灭其种以报<persName>佛</persName>恩。 <lb ed="J" n="0038c22"/>当是时。是一片真实好心耿耿于怀。特不自知其所 <lb ed="J" n="0038c23"/>见之谬耳。及夫受指教于婆子。亲见龙潭。而积岁所 <lb ed="J" n="0038c24"/>宝所重弃之如腐草。故能终成大器。震耀末法也。向 <lb ed="J" n="0038c25"/>使封滞臆见。我慢自贤。喩如寠人。珍秘燕石。反谤贾 <lb ed="J" n="0038c26"/>胡。谓嫉己宝。虽有百婆子。千龙潭。其将若之何。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0038c27"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出谷喩(二)</cb:mulu><head>出谷喩<note place="inline">二</note></head> <lb ed="J" n="0038c28"/><p xml:id="pJ33p0038c2801">三迦葉。目犍连。诸阿罗汉。先师外道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c2801" n="0038c2801"/><anchor xml:id="beg0038c2801" n="0038c2801"/>已<anchor xml:id="end0038c2801"/>有成验。自负 <lb ed="J" n="0038c29"/>不浅浅矣。而一闻<persName>佛</persName>。一见<persName>佛</persName>。幡然改图。积岁所尊所 <lb ed="J" n="0038c30"/>崇弃之如鸿毛。故能续<persName>佛</persName>慧命。师表万世也。向使先 <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0039a" n="0039a"/> <lb ed="J" n="0039a01"/>入之言牢主于中。硬竖刹竿。坚壁自固。喩如病者死 <lb ed="J" n="0039a02"/>守旧医。纵有新方。掉首不顾。虽千<persName>佛</persName>出世。其将若之 <lb ed="J" n="0039a03"/>何。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0039a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">丸餠诳儿</cb:mulu><head>丸餠诳儿</head> <lb ed="J" n="0039a05"/><p xml:id="pJ33p0039a0501">忆在家时。一儿晚索汤餠。时市门已掩。家人无以应。 <lb ed="J" n="0039a06"/>丸米粉与之。啼不顾。其母恚甚。余曰。易事耳。取米丸 <lb ed="J" n="0039a07"/>匾之。儿入手哑然而笑。时谓儿易诳若此。因知今人 <lb ed="J" n="0039a08"/>轻净土重禅宗者似焉。语以丸汤餠之净土则啼。易 <lb ed="J" n="0039a09"/>以匾米丸之禅宗则笑。此真与儿童之见何异。嗟夫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0039a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">忧乐</cb:mulu><head>忧乐</head> <lb ed="J" n="0039a11"/><p xml:id="pJ33p0039a1101">贫者忧无财。慕富人之为乐。而不知富人有富人之 <lb ed="J" n="0039a12"/>忧也。贱者忧无官。慕贵人之为乐。而不知贵人有贵 <lb ed="J" n="0039a13"/>人之忧也。贫者贱者富者贵者各忧其所不足。慕王 <lb ed="J" n="0039a14"/>天下者以为穷世人之乐。而不知王天下者有王天 <lb ed="J" n="0039a15"/>下之忧也。而犹不知其忧之特甚也。而犹不知其反 <lb ed="J" n="0039a16"/>慕乎群臣百姓之为乐也。呜呼悉妄也。唯智人能两 <lb ed="J" n="0039a17"/>无忧乐。而住于无忧乐者亦妄也。非大悟大彻。无自 <lb ed="J" n="0039a18"/>由分。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0039a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">根源枝葉</cb:mulu><head>根源枝葉</head> <lb ed="J" n="0039a20"/><p xml:id="pJ33p0039a2001">末法人业经论。其所尙。多在名繁相剧而难为记持 <lb ed="J" n="0039a21"/>者。義幽理晦而难为剖析者。文隐句涩而难为消会 <lb ed="J" n="0039a22"/>者。以是骋辩博。夸新奇。而衲僧脚跟下一大事因缘 <lb ed="J" n="0039a23"/>置之罔闻。又寧知彼名相義理文句皆从此中流出。 <lb ed="J" n="0039a24"/>是则攻枝葉而昧根源。永嘉所以浩歎也。故曰但得 <lb ed="J" n="0039a25"/>本不愁末。只恐时人于此信不及放不下耳。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0039a26"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">想见昆仑</cb:mulu><head>想见昆仑</head> <lb ed="J" n="0039a27"/><p xml:id="pJ33p0039a2701">汉莊伯微。每于日落时。面对西北想<name role="" type="person">昆仑山</name>。久之。见 <lb ed="J" n="0039a28"/>昆仑仙人。传法得度。此彷彿与西方日观相似。但彼 <lb ed="J" n="0039a29"/>属妄想。不修正观耳。久积妄想。以精诚之极尙得遂 <lb ed="J" n="0039a30"/>其所见。况一心正观。三昧成就。而不往生者哉。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0039b" n="0039b"/> <lb ed="J" n="0039b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">禅馀空谛辩伪</cb:mulu><head>禅馀空谛辩伪</head> <lb ed="J" n="0039b02"/><p xml:id="pJ33p0039b0201">吴郡刻一书。号禅馀空谛。下著不肖名曰。雲栖<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b0201" n="0039b0201"/><anchor xml:id="beg0039b0201" n="0039b0201"/>袾<anchor xml:id="end0039b0201"/>宏 <lb ed="J" n="0039b03"/>著。刻此者本为殖利。原无恶心。似不必辩。然恐新学 <lb ed="J" n="0039b04"/>僧信谓不肖所作。因而流荡。则为害非细。不得不辩。 <lb ed="J" n="0039b05"/>书中列春夏秋冬四时幽赏。凡三十三条。姑摘一二 <lb ed="J" n="0039b06"/>以例馀者。一条云。孤山月下看梅花。中言黄昏白月。 <lb ed="J" n="0039b07"/>携樽吟赏。夫出家儿不于淸夜坐禅。而载酒赏花。是 <lb ed="J" n="0039b08"/>骚人侠客耳。不肖斤斤守分僧。安得有此大解脱风 <lb ed="J" n="0039b09"/>味。一笑。一条云。东城看桑麦。不肖住西南深山中。去 <lb ed="J" n="0039b10"/>东城极远。不看本山松竹。而往彼看桑麦耶。一笑。一 <lb ed="J" n="0039b11"/>条云。三塔基看春草。平生不识三塔基在何所。一笑。 <lb ed="J" n="0039b12"/>一条云。山满楼观柳。中言楼是不肖所构。自来无寸 <lb ed="J" n="0039b13"/>地片瓦在西湖。何缘有此别业。一笑。一条云。苏堤看 <lb ed="J" n="0039b14"/>桃花。中以桃花比美人。此等婬艳语。岂剃发染衣人 <lb ed="J" n="0039b15"/>所宜道。即不肖未出家时亦不为也。一笑。一条云。苏 <lb ed="J" n="0039b16"/>堤观柳。中引如诗不成。罚依金谷酒数。不肖从出家 <lb ed="J" n="0039b17"/>不曾与人联诗。何况鬥酒。一笑。一条云。雪夜煨芋谈 <lb ed="J" n="0039b18"/>禅。中所谈皆鄙浅语。何人被伊唤醒。一笑。诸好心出 <lb ed="J" n="0039b19"/>家者。当知不肖定无此语。既作缁流。必须持守淸规。 <lb ed="J" n="0039b20"/>饬躬励行。毋错认风流。放旷为高僧也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b2001" n="0039b2001"/><anchor xml:id="beg0039b2001" n="0039b2001"/>袾<anchor xml:id="end0039b2001"/>宏谨白。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0039b21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">种种法门</cb:mulu><head>种种法门</head> <lb ed="J" n="0039b22"/><p xml:id="pJ33p0039b2201">譬如王师讨伐。临阵格鬥。以杀贼为全勝。而杀贼者 <lb ed="J" n="0039b23"/>或剑或槊。或锤或戟。乃至矢石。种种随用。唯贵精于 <lb ed="J" n="0039b24"/>一技而已。以例学人。则无明惑障。如彼贼人。种种法 <lb ed="J" n="0039b25"/>门。如剑槊等。破灭惑障。如获全勝。是知无论杀具。但 <lb ed="J" n="0039b26"/>取杀贼。贼既杀已。大事斯毕。所云杀具。皆过河筏耳。 <lb ed="J" n="0039b27"/>不务其大。而沾沾焉谓剑能杀人。槊不能杀。岂理也 <lb ed="J" n="0039b28"/>哉。参禅者讥念<persName>佛</persName>为著相。励行者诃修定为落空。亦 <lb ed="J" n="0039b29"/>犹是也。故经云。归元无二道。方便有多门。先德云。如 <lb ed="J" n="0039b30"/>人涉远。以到为期。不取途中。强分难易。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J33.B277.0039c" n="0039c"/> <lb ed="J" n="0039c01"/><cb:juan fun="close" n="12"><cb:jhead>竹窗随笔</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="J" n="0039c02"/> <lb ed="J" n="0039c03"/><cb:div type="w"><p xml:id="pJ33p0039c0301">菩萨戒弟子刘慧闻率子性泽施资敬刊普愿见 <lb ed="J" n="0039c04"/>者闻者破除邪执开发正见直心念<persName>佛</persName>往生净域</p> <lb ed="J" n="0039c05"/><p xml:id="pJ33p0039c0501">光緖二十四年夏四月金陵刻经处识</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0024b1501" to="#end0024b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3" cb:provider="来函：syz8929 (2023-12-26)">性<note type="cf1">J33nB277_p0033a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">定</rdg></app> <app from="#beg0024c2201" to="#end0024c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> <app from="#beg0025c0801" to="#end0025c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app> <app from="#beg0037a1901" to="#end0037a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0038c2801" to="#end0038c2801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app> <app from="#beg0039b0201" to="#end0039b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> <app from="#beg0039b2001" to="#end0039b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0024b1501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="J33.0024b15.02" target="#nkr_note_add_0024b1501">性【CB】，定【嘉兴】</note> <note n="0024c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024c2201">袾【CB】，祩【嘉兴】</note> <note n="0025c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0025c0801">已【CB】，己【嘉兴】</note> <note n="0037a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1901">己【CB】，已【嘉兴】</note> <note n="0038c2801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0038c2801">已【CB】，己【嘉兴】</note> <note n="0039b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0039b0201">袾【CB】，祩【嘉兴】</note> <note n="0039b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0039b2001">袾【CB】，祩【嘉兴】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>